Devlet Hastanesinde Tıbbi Hata: İdareye Başvuru ve Tam Yargı Davası
Devlet hastanesinde, eğitim ve araştırma hastanesinde, şehir hastanesinde veya bir devlet üniversitesi hastanesinde yaşanan tıbbi hatalarda tazminat yolu, özel hastanelerden tamamen farklıdır. Bu durumda dava hekime değil, hastanenin bağlı olduğu idareye karşı ve idare mahkemesinde açılır. Davadan önce idareye başvurmak zorunludur ve bu başvurunun süresi sınırlıdır.
Bu yazıda kamu hastanelerinde tıbbi hatadan doğan tazminat taleplerinde izlenecek yolu ve süreleri özetliyoruz.
Neden Doktora Değil, İdareye Dava Açılır?
Anayasa’ya göre kamu görevlilerinin görevleri sırasında verdikleri zararlar nedeniyle açılacak tazminat davaları, ancak idare aleyhine açılabilir. Bu nedenle kamu hastanesinde çalışan hekime doğrudan dava açılamaz; tazminat, hastanenin bağlı olduğu idareden istenir. İdare, ödediği tazminatı kanundaki şartların varlığı hâlinde hekime rücu edebilir.
Adım Adım Süreç
| Aşama | Süre |
|---|---|
| 1. İdareye yazılı başvuru | Zararı öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde olaydan itibaren 5 yıl |
| 2. İdarenin cevabı | 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır |
| 3. Tam yargı davası | Ret kararının tebliğinden veya 30 günün dolmasından itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde |
İdareye yapılan başvuruda olayın tarihi, tedavinin yapıldığı birim, uğranılan zarar ve talep edilen maddi ve manevi tazminat tutarı açıkça belirtilmelidir. Başvuru, hastanenin bağlı olduğu idareye (örneğin il sağlık müdürlüğü veya üniversite rektörlüğü) yapılır.
Hizmet Kusuru
İdare mahkemesi, kamu hastanesindeki zararı hizmet kusuru kavramına göre değerlendirir. Hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi hizmet kusuru sayılır. Örneğin acil serviste gerekli tetkiklerin yapılmaması, uzman hekime zamanında konsültasyon istenmemesi, ameliyat sonrası takibin aksatılması veya hastanenin gerekli donanım ve personeli bulundurmaması bu kapsamda değerlendirilebilir.
Kusurun varlığı ve zararla bağlantısı, mahkemenin aldıracağı uzman bilirkişi raporlarıyla belirlenir. Bu nedenle tıbbi kayıtların eksiksiz olarak dosyaya sunulması büyük önem taşır.
Tazminat ve Faiz
Maddi tazminat kalemleri tedavi giderleri, kazanç kaybı, sürekli iş görememe nedeniyle uğranılan kayıp ve bakıcı giderleridir; ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri istenir. Manevi tazminat da aynı davada talep edilebilir. İdari yargıda faiz, kural olarak idareye başvuru tarihinden itibaren işletilir.
Ceza Süreci ile İlişkisi
Aynı olay nedeniyle hekim hakkında ceza soruşturması da yürütülebilir. Sağlık meslek mensuplarının tıbbi işlemleri nedeniyle soruşturulması özel bir izin sürecine tabidir. Tam yargı davası, ceza sürecinin sonucunu beklemeden açılabilir; ancak ceza dosyasındaki bilirkişi raporları tazminat davasında da delil olarak kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Şehir hastanesinde yaşanan tıbbi hatada kime başvurulur?
Şehir hastaneleri Sağlık Bakanlığı’na bağlı kamu hastaneleri olduğundan, tıbbi hatadan doğan tazminat talebi idareye yöneltilir ve uyuşmazlık idare mahkemesinde çözülür.
Bir yıllık süre ne zaman başlar?
Süre, zararın ve bu zararın idarenin eyleminden kaynaklandığının öğrenildiği tarihten başlar. Zararın kesin olarak ortaya çıktığı tarih, örneğin kalıcı malulüiyetin raporla belirlendiği tarih, öğrenme tarihi olarak kabul edilebilir. Her hâlde olaydan itibaren beş yıl geçmişse başvuru yapılamaz.
İdare başvuruma cevap vermedi, ne yapmalıyım?
İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Bu tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır; idarenin geç cevap vermesini beklemek süre kaçırmaya yol açabilir.
Aile hekimi veya 112 acil hizmetindeki hatalarda da aynı yol mu uygulanır?
Bu hizmetler kamu sağlık hizmeti olduğundan, kural olarak idareye başvuru ve idare mahkemesinde tam yargı davası yolu izlenir.