Uyuşturucu ile Araç Kullanmanın Cezası
Trafik denetiminde uyuşturucu testi pozitif çıkan sürücü için aynı anda üç ayrı süreç başlayabilir: trafik idari para cezası ve ehliyet yaptırımı, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza davası ve uyuşturucu kullanma suçundan soruşturma.
Bu yazıda bu üç süreci ve 2026’da yürürlüğe giren değişiklikleri anlatıyoruz.
1. İdari Yaptırım: Para Cezası ve Ehliyet
27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, uyuşturucu etkisinde araç kullanma yaptırımlarını ağırlaştırdı:
| Durum | İdari para cezası | Ehliyet |
|---|---|---|
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullanma | 150.000 TL | Sürücü belgesi iptal edilir |
| Uyuşturucu testini veya ölçümü reddetme | 150.000 TL | 5 yıl süreyle el konulur |
İptal edilen sürücü belgesinin yeniden alınabilmesi için kanundaki bekleme süresinin dolması, sağlık kurulu raporu ve psikoteknik değerlendirme gerekir. İdari para cezasına tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir.
2. Ceza Davası: Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma (TCK 179/3)
Uyuşturucu etkisiyle güvenli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi, 04.06.2025 sonrası işlenen fiillerde 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası alır. Bu tarihten önceki fiillerde ceza 3 ay–2 yıldır.
İdari yaptırım için testin pozitif çıkması yeterliyken, ceza davasında kişinin gerçekten güvenli sürüş yapamayacak hâlde olduğunun ortaya konması aranır. Bu nedenle kan testi sonucu, doktor raporu ve olay tutanağı belirleyici delillerdir.
Ceza 2 yılı aşmadığı için hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme sık uygulanır. Mahkeme ayrıca sürücü belgesinin geri alınmasına karar verebilir.
3. Uyuşturucu Kullanma Soruşturması (TCK 191)
Testte uyuşturucu kullanımının tespiti, ayrıca kullanmak için uyuşturucu bulundurma veya kullanma suçundan soruşturma başlatılmasına yol açar. İlk kez yakalanan kişi hakkında kamu davasının açılması 5 yıl süreyle ertelenir ve denetimli serbestlik uygulanır. Bu süreç, Uyuşturucu Kullanma ve Bulundurma Cezası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Kaza Olursa
Uyuşturucu etkisindeyken yapılan bir kazada ölüm veya yaralanma olursa, taksirle öldürme veya yaralama hükümleri uygulanır. Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak çoğu zaman bilinçli taksir olarak değerlendirilir; bu durumda ceza 1/3’ten 1/2’ye kadar artar ve cezanın adli para cezasına çevrilmesi mümkün olmaz.
| Örnek | Ceza | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|
| Test pozitif, güvenli sürüş engeli raporla kanıtlanamadı | Yalnızca idari yaptırım ve kullanma soruşturması | Cezaevine girilmez |
| TCK 179/3, alt sınır | 6 ay | Genellikle HAGB veya erteleme |
| Kazada bir kişinin ölümü, bilinçli taksir | 2 yıl 8 ay | Yaklaşık 4 ay |
| Kazada iki kişinin ölümü, bilinçli taksir | 9 yıl | 3 yıl 6 ay |
Sık Sorulan Sorular
Birkaç gün önce kullandım, testte çıkar mı ve ceza alır mıyım?
Bazı maddeler kullanımdan günler sonra da testte görülebilir. İdari yaptırım test sonucuna dayanır. Ceza davasında ise sürüş anında maddenin etkisi altında olunduğunun ortaya konması gerekir.
Testi reddetmek daha mı avantajlı?
Hayır. Reddetmek de 150.000 TL idari para cezası ve 5 yıl ehliyete el konulması sonucunu doğurur. Ayrıca savcılık hâkim kararıyla kan veya idrar örneği alınmasını isteyebilir.
Reçeteli ilaç kullanıyorum, yine ceza alır mıyım?
Hekim reçetesiyle kullanılan ilaçlar test sonucunu etkileyebilir. Reçete ve doktor raporu itiraz sürecinde sunulmalıdır. Ancak ilacın sürüşü engellediği açıksa araç kullanılmamalıdır.