Dolandırıcılık Cezası Ne Kadar Yatar?
Dolandırıcılıkta ceza, fiilin hangi araçla işlendiğine göre büyük fark gösterir. Yüz yüze yapılan bir aldatma ile internet veya banka aracılığıyla yapılan dolandırıcılık arasında alt sınır bakımından dört kat fark vardır.
Bu yazıda dolandırıcılığın cezasını, 2026’da yürürlüğe giren IBAN düzenlemesini ve cezaevinde geçecek sürenin hesabını anlatıyoruz. Şikâyet ve delil süreci için Dolandırıcılık Suçu yazımıza bakabilirsiniz.
Basit Dolandırıcılık Cezası (TCK 157)
Hileli davranışlarla bir kişiyi aldatarak onun veya başkasının zararına yarar sağlayan kişi 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası alır. Basit dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir, ancak uzlaştırma kapsamındadır.
Nitelikli Dolandırıcılık Cezası (TCK 158)
Dolandırıcılık aşağıdaki yollarla işlenirse ceza 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır:
- Dini inanç ve duyguların istismarıyla
- Mağdurun içinde bulunduğu tehlikeli durumdan veya algılama zayıflığından yararlanarak
- Kamu kurumlarını araç olarak kullanarak veya kamu kurumları zararına
- Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarını araç olarak kullanarak
- Basın yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanarak
- Tacir, şirket yöneticisi veya serbest meslek sahibi sıfatıyla
- Sigorta bedeli almak amacıyla
- Kendini kamu görevlisi, banka veya sigorta çalışanı gibi tanıtarak
Bilişim sistemi veya banka aracılığıyla, kamu kurumları zararına, sigorta bedeli için ya da kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtarak işlenen dolandırıcılıkta hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır. Bu hâllerde adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Günümüzdeki dolandırıcılık dosyalarının büyük bölümü bu gruba girer.
Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi cezayı yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ise bir kat artırır.
IBAN veya Hesap Kullandıranlar İçin Yeni İndirim (TCK 158/4)
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, dolandırıcılığa katkısı yalnızca banka hesabını, IBAN’ını veya ödeme aracını başkasına kullandırmaktan ibaret olan kişiler için yeni bir hüküm getirdi. Bu kişilerin cezası yarı oranında indirilir.
Düzenleme lehe olduğu için yürürlük tarihinden önce işlenen fiillere ve devam eden davalara da uygulanır. Hesabının suçta kullanılacağını bilmeyen kişinin ise kastı bulunmadığından cezalandırılmaması gerekir; bu, yazışmalar ve para hareketleriyle ortaya konulur.
Cezayı Azaltan Hâller
- Etkin pişmanlık (TCK 168): Zarar kovuşturma başlamadan tamamen giderilirse ceza 2/3’e kadar, kovuşturma sırasında hükümden önce giderilirse 1/2’ye kadar indirilir.
- Yakın akraba zararına işleme (TCK 167): Ayrı yaşamayan eş, üstsoy veya altsoy zararına işlenen dolandırıcılıkta ceza verilmez.
- Takdiri indirim (TCK 62): Mahkeme fail lehine koşullarda cezayı 1/6 oranında indirebilir.
Dolandırıcılıkta Yatar Hesabı
Dolandırıcılık suçlarında koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Adli para cezası hapis cezasından ayrı olarak tahsil edilir; ödenmezse hapse çevrilir ve bu kısımda denetimli serbestlik uygulanmaz.
Aşağıdaki örnekler, suçu 04.06.2025 sonrasında işleyen, tutukluluğu olmayan, ilk kez suç işleyen yetişkin hükümlü içindir:
| Örnek | Hapis cezası | Koşullu salıverilme | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|---|
| Basit dolandırıcılık, takdiri indirimle | 10 ay | 5 ay | Genellikle cezaevine girilmez (HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım) |
| İnternet üzerinden dolandırıcılık, takdiri indirimle | 3 yıl 4 ay | 1 yıl 8 ay | 8 ay |
| İnternet üzerinden, aynı mağdura birden fazla kez (zincirleme) | 5 yıl | 2 yıl 6 ay | 1 yıl 6 ay |
| Üç kişi birlikte, kendilerini polis olarak tanıtarak | 6 yıl | 3 yıl | 2 yıl |
| Yalnızca IBAN kullandıran, takdiri indirimle | 1 yıl 8 ay | 10 ay | HAGB mümkün; aksi hâlde yaklaşık 1 ay |
Zincirleme suçta, aynı kişiye karşı aynı suç bir karar kapsamında farklı zamanlarda birden fazla işlendiğinde tek ceza verilir ve bu ceza 1/4’ten 3/4’e kadar artırılır. Mağdurlar farklı kişilerse kural olarak her mağdur için ayrı ceza verilir; bu durumda yatar belirgin şekilde uzar.
Sık Sorulan Sorular
Parayı iade edersem dava düşer mi?
Düşmez, ancak etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Zararın tamamı kovuşturma başlamadan giderilirse indirim 2/3’e kadar çıkar. Kısmi iade için mağdurun rızası gerekir.
Mağdur şikâyetini geri alırsa ne olur?
Dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir; vazgeçme davayı düşürmez. Basit dolandırıcılıkta uzlaşma ile dosya kapanabilir; nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir.
Nitelikli dolandırıcılık davasına hangi mahkeme bakar?
7571 sayılı Kanunla bu davalar ağır ceza mahkemesinden asliye ceza mahkemesine geçti. Ceza miktarı değişmedi.
Dolandırıcılıkta zamanaşımı ne kadar?
Basit dolandırıcılıkta dava zamanaşımı 8 yıl, nitelikli dolandırıcılıkta 15 yıldır. Paranın iadesi için açılacak tazminat davasının süreleri ayrıca değerlendirilmelidir.