Hangi Suçun Yatarı Ne Kadar? 2026 İnfaz Hesaplama Rehberi
Hapis cezası alan kişinin ve yakınlarının ilk sorusu genellikle “kaç yıl yatar?” olur. Mahkemenin verdiği ceza ile cezaevinde fiilen geçirilecek süre aynı değildir. Aradaki farkı koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve tutuklulukta geçen sürenin mahsubu belirler.
Bu yazıda 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a göre 2026 itibarıyla geçerli kuralları ve örnek hesapları özetliyoruz.
Yatar Hesaplama Aracı
Kesinleşmiş tek bir hapis cezası için koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik sürelerini yaklaşık olarak hesaplar. Kesin süre, infaz bürosunun düzenlediği müddetnameyle belirlenir.
Bu araç genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Birden fazla ceza, disiplin cezası, firar, ihlal veya açık cezaevine ayrılma koşulları sonucu değiştirebilir.
Yatar Nedir, Neden Cezadan Kısadır?
“Yatar”, hükümlünün ceza infaz kurumunda fiilen geçireceği süre için kullanılan gündelik ifadedir. Hesap üç adımda yapılır:
- Kesinleşen ceza, suça göre belirlenen koşullu salıverilme oranıyla çarpılır. Böylece koşullu salıverilme (şartlı tahliye) tarihi bulunur.
- Bu tarihten önceki son dönem, koşullar varsa denetimli serbestlikle cezaevi dışında geçirilir.
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir.
Kısaca: yatar ≈ (ceza × koşullu salıverilme oranı) − denetimli serbestlik süresi − tutuklulukta geçen süre.
Koşullu salıverilmeden sonra da ceza bitmiş sayılmaz. Kalan süre denetim süresi olarak geçer. Bu sürede kasten yeni bir suç işlenirse koşullu salıverilme geri alınabilir.
Koşullu Salıverilme Oranları (2026)
Süreli hapis cezalarında genel kural cezanın yarısını iyi hâlli geçirmektir (5275 m.107/2). Bazı suçlarda oran daha yüksektir:
| Suç grubu | Oran | Dayanak |
|---|---|---|
| Diğer tüm suçlar: hırsızlık, dolandırıcılık, yağma, kasten yaralama, tehdit, hakaret, uyuşturucu kullanma, trafik suçları, taksirle öldürme vb. | 1/2 | 5275 m.107/2 |
| Kasten öldürme (TCK 81–83), işkence ve eziyet (94–96), yüzde sürekli değişiklik bırakan yaralama (87/2-d), basit cinsel saldırı (102/1), reşit olmayanla cinsel ilişki (104/1), cinsel taciz (105), özel hayata karşı suçlar (132–138), devlet sırları ve casusluk | 2/3 | 5275 m.107/2 |
| Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar | 2/3 | 5275 m.107/4 |
| Tekerrür (mükerrir hükümlü) | 2/3 | 5275 m.108 |
| Uyuşturucu imal ve ticareti (188), nitelikli cinsel saldırı (102/2), çocuğun cinsel istismarı (103), nitelikli reşit olmayanla cinsel ilişki (104/2-3) | 3/4 | 5275 m.108 |
| Terör suçları | 3/4 | 3713 m.17 |
| İkinci kez tekerrür | 3/4 | 5275 m.108 |
3/4 oranına tabi suçlarda iki istisna vardır. 28.06.2014’ten önce işlenen suçlarda oran 2/3’tür. Fiili 18 yaşından önce işleyenlerde de bu suçlar için oran 2/3 uygulanır.
İkinci kez tekerrürde eskiden koşullu salıverilme hiç yoktu. 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun bu hâlde de 3/4 oranıyla koşullu salıverilmenin önünü açtı.
Müebbet Hapiste Yatar
| Durum | Koşullu salıverilme için cezaevinde geçirilecek süre |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet (tek ceza) | 30 yıl |
| Müebbet (tek ceza) | 24 yıl |
| Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet | 36 yıl |
| Birden fazla müebbet | 30 yıl |
| Ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis | En fazla 36 yıl |
| Müebbet ile süreli hapis | En fazla 30 yıl |
| Birden fazla süreli hapis | En fazla 28 yıl |
| Örgüt faaliyeti kapsamında ağırlaştırılmış müebbet / müebbet | 36 yıl / 30 yıl |
| Tekerrürde ağırlaştırılmış müebbet / müebbet | 39 yıl / 33 yıl |
Devletin güvenliğine, anayasal düzene veya millî savunmaya karşı suçları örgüt faaliyeti çerçevesinde işleyip ağırlaştırılmış müebbet alanlar koşullu salıverilmeden yararlanamaz (5275 m.107/16). Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüleri açık cezaevine de ayrılamaz.
Denetimli Serbestlik: Cezanın Son Kısmı Dışarıda
Koşullu salıverilmesine belli bir süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse cezasının bu kısmını cezaevi dışında, denetim altında çekebilir (5275 m.105/A). Kural olarak açık cezaevinde bulunmak veya açığa ayrılmaya hak kazanmış olmak gerekir.
| Durum | Denetimli serbestlik süresi |
|---|---|
| Genel kural | Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala |
| 0–6 yaş arası çocuğu olan kadın hükümlü | 2 yıl kala |
| Ağır hastalık, engellilik veya yaşlılık nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlü (Adli Tıp raporuyla) | 3 yıl kala |
| 30.03.2020’ye kadar işlenen suçlar (istisnalar hariç, geçici m.6) | 3 yıl kala |
| 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlar (istisnalar hariç, geçici m.10) | Genel süreye ek olarak 3 yıl erken |
30.03.2020 öncesi suçlardaki 3 yıllık süre; kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, işkence ve eziyet, özel hayata karşı suçlar, terör ve devlet güvenliğine karşı suçlarda uygulanmaz.
25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi), 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlarda açık cezaevine ve denetimli serbestliğe 3 yıl erken geçişi suç tarihine bağladı. Terör ve örgüt suçları, cinsel saldırı ve çocuk istismarı (102, 103, 104/2-3), kadına, eşe, çocuğa ve yakın akrabaya karşı nitelikli kasten öldürme ile depremde yapı çökmesine bağlı ölümler bu imkânın dışındadır.
04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçlarda yeni bir şart vardır: koşullu salıverilmeye kadar geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri, 5 günden az olmamak üzere, cezaevinde geçirilmelidir. Bu kural özellikle kısa cezalarda önemlidir; çünkü artık hiç cezaevine girmeden doğrudan denetimli serbestliğe geçmek mümkün değildir.
Yükümlülüklere uymamakta ısrar eden hükümlü açık cezaevine geri gönderilir. Adli para cezası ödenmediği için hapse çevrilen cezalarda denetimli serbestlik uygulanmaz.
Açık Cezaevine Ayrılma
Denetimli serbestliğin ön koşulu çoğu zaman açık cezaevine geçmektir. Bu geçiş yönetmelikle düzenlenir ve sık değişir. 2026 itibarıyla ana kurallar şöyledir:
- Toplam cezası 10 yıldan az olan hükümlü kapalı cezaevinde en az 1 ay, 10 yıl ve üzeri olan cezasının onda birini geçirir. Ayrıca koşullu salıverilmeye 7 yıl veya daha az kalması gerekir.
- Nitelikli hırsızlık (142), yağma (148–149), uyuşturucu ticareti (188) ve uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma (190) hükümlüleri koşullu salıverilmeye 5 yıldan az kaldığında açığa ayrılabilir.
- Cinsel saldırı, çocuk istismarı ve eşe karşı bazı suçlarda bu süre 3 yıldır.
- Her durumda idare ve gözlem kurulunun “iyi hâl” kararı gerekir. Disiplin cezaları açığa geçişi geciktirir.
Tutuklulukta Geçen Süre ve Çocuk Hükümlüler
Gözaltı ve tutuklulukta geçen her gün cezadan düşülür (TCK 63). Örneğin 2 yıl tutuklu kalıp 6 yıl ceza alan kişinin koşullu salıverilme hesabında bu 2 yıl geçirilmiş sayılır.
Fiili çocukken işleyenlerde ayrıca şu kural vardır: 15 yaşını doldurana kadar cezaevinde geçen her gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün sayılır (5275 m.107/5). 30.03.2020’ye kadar işlenen suçlarda daha lehe bir geçiş hükmü uygulanır.
Örnek Hesaplar
Aşağıdaki hesaplar 04.06.2025 sonrası işlenmiş, tutukluluk ve disiplin cezası olmayan, ilk kez suç işleyen yetişkin bir hükümlü için yapılmıştır. Denetimli serbestlik süresi genel kural olan 1 yıl alınmıştır.
| Suç ve ceza | Oran | Koşullu salıverilme | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|---|
| Dolandırıcılık, 2 yıl | 1/2 | 1 yıl | Yaklaşık 1,5 ay (onda bir şartı) |
| Nitelikli hırsızlık, 3 yıl | 1/2 | 1 yıl 6 ay | 6 ay |
| Yağma, 6 yıl | 1/2 | 3 yıl | 2 yıl |
| Uyuşturucu ticareti, 10 yıl | 3/4 | 7 yıl 6 ay | 6 yıl 6 ay |
| Kasten öldürmeye teşebbüs, 12 yıl | 2/3 | 8 yıl | 7 yıl |
| Kasten öldürme (haksız tahrik indirimiyle), 18 yıl | 2/3 | 12 yıl | 11 yıl |
| Müebbet hapis | — | 24 yıl | Yaklaşık 23 yıl |
2 yıl ve altındaki cezalarda çoğu zaman cezaevine hiç girilmez. Mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakabilir, cezayı erteleyebilir veya 1 yıl ve altındaki cezayı adli para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevirebilir. 7550 sayılı Kanunla kadın, çocuk ve 65 yaş üzeri hükümlülerin kısa süreli cezalarını konutta çekme imkânı da genişletildi.
Kesin Hesabı Kim Yapar?
Kesin yatar hesabı, hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği müddetnameyle yapılır. Aynı ceza; suç tarihi, birden fazla mahkûmiyetin toplanması, tekerrür, tutukluluk ve disiplin durumu nedeniyle kişiden kişiye farklı sonuç verebilir. Bu yazıdaki hesaplar genel bilgi niteliğindedir.
Sık Sorulan Sorular
Kaç yıl yatacağımı kim kesin olarak söyler?
Hüküm kesinleşince infaz bürosu müddetname düzenler ve hükümlüye tebliğ edilir. Müddetnamede koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri yer alır. Hesapta hata olduğu düşünülüyorsa hükmü veren mahkemeye başvurulabilir (5275 m.98).
Tutuklu kaldığım süre yatardan düşer mi?
Evet. Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin tamamı cezadan mahsup edilir. Uzun süre tutuklu kalanlar hüküm kesinleştiğinde denetimli serbestliğe hemen geçebilir.
Denetimli serbestlik herkese uygulanır mı?
Hayır. İyi hâl, açık cezaevi koşulu ve hükümlünün talebi gerekir. Terör ve örgüt suçlarında açık cezaevine geçiş sınırlı olduğu için bu imkân da daralır.
Cezam 2 yıl, cezaevine girer miyim?
Çoğu dosyada hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme uygulanır. Bunlar uygulanmazsa ve suç 04.06.2025 sonrası işlendiyse, koşullu salıverilme süresinin onda biri kadar, yaklaşık 1,5 ay cezaevinde kalınır.
Yeni bir yargı paketi çıkarsa hesabım değişir mi?
Değişebilir. İnfaz düzenlemeleri çoğu zaman suç tarihine bağlı geçiş hükümleriyle gelir. Kesinleşmiş dosyalarda da müddetname yeniden düzenlenebilir.
