Uyuşturucu Kullanımını Kolaylaştırma Cezası
Uyuşturucu dosyalarında sık gündeme gelen suçlamalardan biri de kullanımı kolaylaştırmadır. Bu suçta madde satmak gerekmez; kullanım için yer sağlamak, malzeme vermek veya kullanımı alenen özendirmek yeterlidir. Cezası ise kullanmak için bulundurmanın çok üzerindedir.
Bu yazıda TCK 190’ın kapsamını, cezasını ve cezaevinde geçecek süreyi anlatıyoruz.
Hangi Fiiller Suç Oluşturur?
| Fiil | Fıkra |
|---|---|
| Kullanımı kolaylaştırmak için özel yer, donanım veya malzeme sağlamak | 190/1-a |
| Kullananların yakalanmasını zorlaştıracak önlemler almak | 190/1-b |
| Kullanma yöntemleri hakkında başkalarına bilgi vermek | 190/1-c |
| Uyuşturucu kullanımını alenen özendirmek veya bu nitelikte yayın yapmak | 190/2 |
Uygulamada en sık görülen örnekler, evin veya işyerinin kullanım için arkadaşlara açılması, kullanım aparatı sağlanması ve sosyal medyada kullanımı özendiren paylaşımlardır.
Cezası
Her iki fıkradaki fiiller için ceza 5 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 1.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezasıdır. Suç hekim, diş hekimi, eczacı, kimyager, hemşire gibi sağlık veya kimya mesleği mensupları tarafından işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
Alt sınır 5 yıl olduğu için hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kural olarak mümkün değildir.
Suçun Sınırları
- Yalnızca göz yummak: Evde başka birinin kullandığını bilip ses çıkarmamak kural olarak tek başına yeterli değildir. Yerin kullanım amacıyla sağlandığının somut delillerle ortaya konması aranır.
- Birlikte kullanmak: Aynı ortamda birlikte madde kullanan kişiler kural olarak kullanmak için bulundurmadan sorumlu olur. Maddeyi başkasına veren ise ticaretten sorumlu tutulabilir.
- Özendirme: Uyuşturucunun zararsız olduğunu veya nasıl kullanılacağını anlatan paylaşımlar suç oluşturabilir. Bilimsel, haber veya zarar azaltma amaçlı içerikler ise bu kapsamda değildir.
Yatar Hesabı
Kullanımı kolaylaştırma suçunda koşullu salıverilme oranı 1/2’dir; uyuşturucu ticaretindeki 3/4 oranı bu suça uygulanmaz. Açık cezaevine geçiş ise koşullu salıverilmeye 5 yıldan az kaldığında mümkündür.
| Örnek | Ceza | Koşullu salıverilme | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|---|
| Alt sınır | 5 yıl | 2 yıl 6 ay | 1 yıl 6 ay |
| Alt sınır ve takdiri indirim | 4 yıl 2 ay | 2 yıl 1 ay | 1 yıl 1 ay |
| Etkin pişmanlıkla yarı oranında indirim | 2 yıl 6 ay | 1 yıl 3 ay | Yaklaşık 3 ay |
| Eczacı tarafından (yarı artırım) | 7 yıl 6 ay | 3 yıl 9 ay | 2 yıl 9 ay |
Örnekler suçu 04.06.2025 sonrasında işleyen, tutukluluğu olmayan yetişkin hükümlü içindir. Adli para cezası ayrıca tahsil edilir.
Sık Sorulan Sorular
Evimde arkadaşlarım kullandı, ben kullanmadım; suçlu muyum?
Yerin kullanım amacıyla sağlandığı ispatlanırsa kolaylaştırma suçu gündeme gelir. Yalnızca haberdar olmak ise genellikle yeterli sayılmaz. Bu ayırımda yazışmalar, tanık beyanları ve olayın sıklığı belirleyicidir.
Sosyal medyada uyuşturucuyla ilgili şaka paylaşımı suç mu?
Paylaşımın kullanımı özendirme niteliği taşıyıp taşımadığına bakılır. Kullanımı öven, nasıl temin edileceğini veya kullanılacağını anlatan içerikler suç oluşturabilir.
Bu suçta etkin pişmanlık uygulanır mı?
Evet. Suçun ve suç ortaklarının ortaya çıkmasına yardım eden kişinin cezası 1/4’ten 1/2’ye kadar indirilebilir.