Israrlı Takip Cezası
Israrlı takip, 2022’de Türk Ceza Kanunu’na eklenen bir suçtur. Sürekli arama ve mesaj, sosyal medya üzerinden takip, ev veya işyerinin çevresinde dolaşma gibi davranışlar artık tek başına cezalandırılabiliyor; tehdit veya hakaret içermesi gerekmiyor.
Bu yazıda ısrarlı takip suçunun unsurlarını, cezasını ve mağdurun başvurabileceği yolları anlatıyoruz.
Suçun Unsurları
Bir kişiyi ısrarlı bir şekilde fiziken takip eden ya da haberleşme araçları, bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler aracılığıyla onunla temas kurmaya çalışan kişi bu suçu işler. Suçun oluşması için iki şart aranır:
- Israr: Davranışın süreklilik göstermesi gerekir. Tek bir arama veya mesaj genellikle yeterli değildir; kanunda bir sayı eşiği ise yoktur.
- Sonuç: Davranış mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da kendisinin veya yakınlarının güvenliği bakımından ciddi bir endişe yaratmalıdır.
Uygulamadaki tipik örnekler: engellendikten sonra yeni hesaplar açarak yazışmak, farklı numaralardan aramak, mağdurun ev, okul veya işyeri çevresinde beklemek, akraba ve arkadaşları aracılığıyla sürekli mesaj göndermek.
Cezası (TCK 123/A)
| Hâl | Ceza |
|---|---|
| Temel hâl | 6 ay–2 yıl hapis |
| Çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı | 1–3 yıl hapis |
| Mağdurun okulunu, işini veya evini değiştirmesine ya da bırakmasına neden olma | 1–3 yıl hapis |
| Hakkında uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbiri bulunan failin işlemesi | 1–3 yıl hapis |
Israrlı takip şikâyete bağlıdır. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır; şikâyetten vazgeçilirse dava düşer. Suç uzlaştırma kapsamında değildir. Takip sırasında tehdit, hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçlar da işlenmişse bunlardan ayrıca ceza verilir.
Mağdur Neler Yapabilir?
- Delilleri saklayın: Mesaj, arama kaydı ve sosyal medya yazışmalarını silmeyin; tarih ve gönderen bilgisi görünecek şekilde ekran görüntüsü alın. Fiziki takipte tanıkları ve kamera kayıtlarını not edin.
- Koruma kararı isteyin: 6284 sayılı Kanun kapsamında aile mahkemesinden veya kolluktan koruma kararı istenebilir. Bu karar ceza davasından bağımsızdır ve somut delil aranmadan hızla verilebilir.
- Şikâyette bulunun: 6 aylık süre içinde savcılığa veya kolluk birimine şikâyette bulunun.
Koruma kararına rağmen takibin sürmesi hem zorlama hapsine hem de suçun nitelikli hâlden cezalandırılmasına yol açar.
Yatar Hesabı
Israrlı takipte koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Cezalar 2 yılı nadiren aştığı için hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme sık uygulanır. Bu kararlar sırasında verilen denetim süresi içinde takibin sürmesi, cezanın açıklanmasına ve infazına yol açar.
| Örnek | Ceza | Koşullu salıverilme | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|---|
| Temel hâl, alt sınır | 6 ay | 3 ay | Genellikle HAGB veya adli para cezası |
| Eski eşe karşı | 1 yıl | 6 ay | Genellikle HAGB veya erteleme |
| Uzaklaştırma kararına rağmen, üst sınıra yakın + tehdit | 2 yıl 6 ay + 1 yıl | 1 yıl 9 ay | Yaklaşık 9 ay |
Sık Sorulan Sorular
Eski sevgilim sürekli mesaj atıyor, bu suç mu?
Mesajlar ısrar niteliği taşıyor ve sizde ciddi bir huzursuzluk yaratıyorsa ısrarlı takip oluşabilir. Mesajların içeriği tehdit veya hakaret içermese de suç oluşabilir.
Engellediğim halde başka hesaplardan yazıyor, ne yapmalıyım?
Engelleme sonrası yeni hesaplardan temas kurulması, ısrar unsurunu güçlü biçimde ortaya koyar. Tüm hesapların ekran görüntülerini saklayın ve hem koruma kararı hem şikâyet yoluna gidin.
Bir kez kapıma geldi, ısrarlı takip olur mu?
Tek bir ziyaret genellikle ısrar unsurunu karşılamaz. Ancak ziyaret sırasında tehdit veya konut dokunulmazlığını ihlal varsa bu suçlar gündeme gelir.