Kenevir Yetiştirmenin Cezası
Evde, balkonda veya bahçede izinsiz kenevir yetiştirmek suçtur. Ancak bu fiil kural olarak Türk Ceza Kanunu’ndaki uyuşturucu ticareti suçu olarak değil, 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun kapsamında cezalandırılır. Ceza ise yetiştirmenin amacına göre büyük fark gösterir.
Bu yazıda kenevir yetiştirmenin cezasını ve mahkemelerin kişisel kullanımı üretimden nasıl ayırdığını anlatıyoruz.
Cezası (2313 sayılı Kanun m.23/5)
| Amaç | Ceza |
|---|---|
| Yalnızca kendi kullanımı için esrar elde etmek amacıyla yetiştirme | 1–3 yıl hapis |
| Esrar elde etmek amacıyla yetiştirme (kişisel kullanım dışında) | 4–12 yıl hapis ve 500–10.000 gün adli para cezası |
Kenevir ekimi, Tarım ve Orman Bakanlığının izniyle ve yalnızca izin verilen il ve ilçelerde, lif veya tohum gibi sınai amaçlarla yapılabilir. Amaç esrar elde etmekse izin bulunsa bile suç oluşur.
Kişisel Kullanım mı, Üretim mi?
Kanunda kullanımı üretimden ayıran bir kök sayısı yoktur. Yargıtay uygulamasında aşağıdaki ölçütler birlikte değerlendirilir:
- Kök sayısı ve elde edilebilecek esrar miktarı: Bitkilerin mevcut durumuna göre, bilirkişi raporuyla belirlenir.
- Bitkinin cinsiyeti: Esrar üretimi dişi bitkilerden yapıldığı için laboratuvar incelemesi istenebilir.
- Düzenek: Yetiştirme lambası, havalandırma, terazi veya paketleme malzemesi üretim ve satış yönünde gösterge sayılır.
- Yer: Evin balkonunda birkaç saksı ile gizlenmiş bir alanda geniş ekim farklı değerlendirilir.
- Kullanıcı olma: Kişinin kullanıcı olduğuna dair test sonuçları veya geçmiş kayıtlar kişisel kullanım savunmasını destekler.
- Satış delili: Yazışma, alıcı beyanı veya para transferi gibi deliller en güçlü ticaret göstergesidir.
Hasat ve Kurutma Sonrası
Bitkiler hasat edilip kurutulduktan sonra ele geçen esrar için TCK’daki suçlar gündeme gelir: kullanım amacı varsa kullanmak için bulundurma (TCK 191), satış amacı varsa uyuşturucu ticareti (TCK 188). Yargıtay, ekim suçundan ayrıca ceza verilebilmesi için ekimin kök, sap veya yaprak artığı gibi somut delillerle ispatını arar; yalnızca ikrar yeterli sayılmaz.
Yatar Hesabı
Kenevir yetiştirme suçunda koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Kişisel kullanım hâlinde alt sınır 1 yıl olduğu için hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme çoğu zaman mümkündür.
| Örnek | Ceza | Koşullu salıverilme | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|---|
| Balkonda birkaç saksı, kişisel kullanım | 1 yıl | 6 ay | Genellikle HAGB veya erteleme |
| Esrar elde etmek amacıyla, alt sınır | 4 yıl | 2 yıl | 1 yıl |
| Esrar elde etmek amacıyla, takdiri indirim | 3 yıl 4 ay | 1 yıl 8 ay | 8 ay |
Sık Sorulan Sorular
Kaç kök kenevir kişisel kullanım sayılır?
Kanunda bir sınır yoktur. Kök sayısı; bitkinin cinsiyeti, verimi, kullanılan düzenek ve satış delilleriyle birlikte değerlendirilir.
Kendiliğinden biten kenevir için de ceza alır mıyım?
Suç için bitkinin bilerek ve esrar elde etmek amacıyla yetiştirilmesi gerekir. Arazide kendiliğinden yetişen ve bakımı yapılmayan bitkiler bakımından bu kastın ayrıca ispatı gerekir.
Kenevir tohumu satın almak suç mu?
Tohumun kendisi uyuşturucu madde değildir. Ancak tohumun esrar elde etmek amacıyla ekilmesi suç oluşturur.