Yağma (Gasp) Cezası ve Yatarı
Yağma, halk arasında gasp olarak bilinir ve mala karşı suçların en ağırıdır. Hırsızlıktan farkı, malın tehdit veya cebir kullanılarak alınmasıdır. Bu fark ceza alt sınırını 1 yıldan 6 yıla çıkarır.
Bu yazıda yağmanın cezalarını, cezayı azaltan hâlleri ve cezaevinde geçecek sürenin hesabını anlatıyoruz.
Yağmanın Cezası (TCK 148)
Bir kişiyi, kendisinin veya yakınının hayatına, vücuduna ya da malvarlığına yönelik bir saldırıyla tehdit ederek veya cebir kullanarak malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya zorlayan kişi 6 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası alır.
Aynı ceza, tehdit veya cebirle senet ya da borç belgesi verdirme, boş bir kağıda imza attırma veya bir senedi yok ettirme hâlinde de uygulanır. Mağdurun ilaç veya alkolle bilinçsiz hâle getirilmesi de cebir sayılır.
Nitelikli Yağma (TCK 149)
Yağma aşağıdaki hâllerden biriyle işlenirse ceza 10 yıldan 15 yıla kadar hapistir:
- Silahla
- Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koymasıyla
- Birden fazla kişi tarafından birlikte
- Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya eklentilerinde
- Kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı
- Suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak veya örgüte yarar sağlamak amacıyla
- Gece vakti
Uygulamada yağma dosyalarının büyük bölümü silah, birden fazla fail veya gece unsuru nedeniyle bu maddeye girer. Yağma sırasında mağdur ağır yaralanırsa kasten yaralamadan ayrıca ceza verilir. Ruhsatsız silah kullanılmışsa o suçtan da ayrıca yargılama yapılır.
Cezayı Azaltan Hâller
| Hâl | Sonuç | Madde |
|---|---|---|
| Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacı | Yağma oluşmaz; yalnızca tehdit veya yaralamadan ceza verilir | TCK 150/1 |
| Alınan malın değerinin az olması | Ceza 1/3’ten 1/2’ye kadar indirilir | TCK 150/2 |
| Kovuşturma başlamadan zararın tamamen giderilmesi | Ceza 1/2’ye kadar indirilir | TCK 168/3 |
| Kovuşturma sırasında, hükümden önce zararın giderilmesi | Ceza 1/3’e kadar indirilir | TCK 168/3 |
Hırsızlık ve dolandırıcılıktaki yakın akraba muafiyeti yağmada uygulanmaz. Yağma şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz.
Yağmada Yatar Hesabı
Yağma suçlarında koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Açık cezaevine geçiş, koşullu salıverilmeye 5 yıldan az kaldığında mümkündür. Aşağıdaki örnekler, suçu 04.06.2025 sonrasında işleyen, tutukluluğu olmayan, ilk kez suç işleyen yetişkin hükümlü içindir:
| Örnek | Ceza | Koşullu salıverilme | Yaklaşık cezaevinde |
|---|---|---|---|
| Basit yağma, alt sınır | 6 yıl | 3 yıl | 2 yıl |
| Silahla yağma, alt sınır | 10 yıl | 5 yıl | 4 yıl |
| Silahla yağma, takdiri indirim | 8 yıl 4 ay | 4 yıl 2 ay | 3 yıl 2 ay |
| Silahla yağma, kovuşturma öncesi tam iade (1/2 indirim) | 5 yıl | 2 yıl 6 ay | 1 yıl 6 ay |
| Silahla yağma, fail 17 yaşında (1/3 indirim) | 6 yıl 8 ay | 3 yıl 4 ay | 2 yıl 4 ay |
Yağma tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasındadır. Yargılama tutuklu sürdüyse, tutuklulukta geçen süre bu tablodaki sürelerden düşülür. 31.07.2023 ve öncesinde işlenen yağmalarda 7571 sayılı Kanunla gelen 3 yıl erken açık cezaevi ve denetimli serbestlik imkânı da uygulanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kapkaç yağma mıdır, hırsızlık mı?
Çantayı çekip almakla sınırlı kalan kapkaç nitelikli hırsızlıktır. Mağdur direndiği için yere düşürülür, itilir veya darp edilirse fiil yağmaya dönüşebilir. Bu ayrım cezayı iki katına kadar değiştirir.
Borcunu ödemeyen birinden zorla para almak yağma mıdır?
Gerçek ve hukuki bir alacak varsa yağma oluşmaz. Fail yalnızca tehdit veya yaralamadan cezalandırılır. Alacağın varlığının ve miktarının ispatı bu yüzden önemlidir.
Malı geri verirsem ceza düşer mi?
Düşmez, ancak indirim uygulanır. Yağmada etkin pişmanlık indirimi hırsızlığa göre daha sınırlıdır: kovuşturmadan önce en fazla yarı, sonra en fazla üçte bir.
Mağdur şikâyetini geri alırsa dava düşer mi?
Hayır. Yağma şikâyete bağlı değildir. Mağdurla anlaşma ancak zararın giderilmesi yoluyla etkin pişmanlık ve takdiri indirim bakımından sonuç doğurur.