İnternet Alışverişinde Cayma Hakkı: 14 Gün Kuralı ve İade
İnternet sitesi, mobil uygulama veya telefon gibi uzaktan iletişim araçlarıyla yapılan alışverişlerde tüketici ürünü görmeden satın aldığı için kanun ona özel bir koruma tanır: cayma hakkı. Tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilir.
1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren değişikliklerle iade kargo masrafları ve bazı elektronik cihazlar konusunda tüketici lehine yenilikler getirildi. Bu yazıda cayma hakkının süresini, kullanımını, istisnalarını ve iade süreçlerini özetliyoruz.
Cayma Hakkını Kimler Kullanabilir?
Cayma hakkı, tüketici ile ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir satıcı arasında, taraflar fiziken bir araya gelmeden kurulan mesafeli sözleşmelerde geçerlidir. E-ticaret siteleri, pazaryerleri, mobil uygulamalar ve telefonla satış bu kapsamdadır.
Bir ilan sitesi üzerinden özel bir kişiden yapılan alımlar tüketici işlemi sayılmadığından cayma hakkı doğmaz.
14 Günlük Süre Ne Zaman Başlar?
| Durum | Sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Mal satışı | Tüketicinin veya belirlediği kişinin malı teslim aldığı gün |
| Ayrı ayrı teslim edilen ürünlerden oluşan tek sipariş | Son ürünün teslim alındığı gün |
| Hizmet satışı | Sözleşmenin kurulduğu gün |
| Cayma hakkı konusunda bilgilendirme yapılmamışsa | Tüketici 14 günle bağlı değildir; hak en geç cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer |
Tüketici, malı teslim almadan önce de cayma hakkını kullanabilir.
Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?
- Bildirim: Süre içinde satıcıya açık bir bildirim yapılır. Satıcının sitesindeki iade formu, e-posta veya yazılı bildirim kullanılabilir. Bildirimin süresinde yapıldığını ispat yükü tüketicidedir; bu nedenle kaydı kalan bir yol tercih edilmelidir.
- Ürünün geri gönderilmesi: Tüketici, cayma bildiriminden itibaren 14 gün içinde ürünü satıcıya geri gönderir.
- Bedelin iadesi: Satıcı, teslim masrafları dahil tahsil ettiği tüm ödemeleri 14 gün içinde, tüketicinin kullandığı ödeme aracıyla ve masrafsız olarak iade eder. Ürünün geri gönderildiği durumlarda bu sürenin başlangıcı, iadenin hangi taşıyıcıyla yapıldığına göre değişebilir.
- Kredi kartı: Taksitli alımlarda iade edilen tutarın kart limitine tek seferde yansıtılması gerekir.
İade Kargo Masrafını Kim Öder?
1 Ocak 2026’dan itibaren tüketici, ürünü ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıyla geri gönderdiğinde iade masrafından sorumlu tutulamaz. Ön bilgilendirmede taşıyıcı belirtilmemişse de tüketiciden iade masrafı istenemez. Daha önce, önceden bilgilendirme yapılması şartıyla iade masrafının tüketiciye yüklenmesine imkân veren hüküm yürürlükten kaldırıldı.
Uyuşmazlık yaşamamak için iadeyi satıcının belirttiği taşıyıcıyla yapmak ve gönderi belgesini saklamak yerinde olur.
Cayma Hakkının Kullanılamadığı Durumlar
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, bazı mal ve hizmetlerde cayma hakkını tanımaz. Başlıcaları şunlardır:
- Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan ürünler
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek ürünler
- Teslimden sonra ambalajı, bandı veya mührü açılan ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan ürünler
- Ambalajı açılmış ses ve görüntü kayıtları, yazılım programları ve bilgisayar sarf malzemeleri
- Abonelik dışında gazete ve dergi gibi süreli yayınlar
- Belirli bir tarihte yapılması gereken konaklama, araç kiralama, yiyecek-içecek ve etkinlik hizmetleri
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve anında teslim edilen dijital içerikler
- Cayma süresi dolmadan tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler
- Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olan ve satıcının kontrolünde bulunmayan mal veya hizmetler
Elektronik cihazlarda 2026 değişikliği: 1 Ocak 2024’ten itibaren teslim edilmiş cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlar cayma hakkının dışında tutulmuştu. Bu istisna 1 Ocak 2026’dan itibaren kaldırıldı; bu ürünlerde de cayma hakkı kanundaki şartlarla kullanılabilir.
Ürünü Denedim, Yine de İade Edebilir miyim?
Tüketici, cayma süresi içinde ürünü işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun şekilde kullanması nedeniyle oluşan değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir. Bir kıyafeti denemek veya bir cihazı kurup çalıştırmak bu kapsamdadır. Ürünün olağan incelemenin ötesinde kullanılması veya hasar görmesi ise satıcıyla uyuşmazlığa yol açabilir.
Cayma Hakkı ile Ayıplı Mal Arasındaki Fark
Cayma hakkı, ürün sorunsuz olsa bile 14 gün içinde gerekçesiz dönmeyi sağlar. Ürün ayıplıysa tüketici, teslimden itibaren iki yıl içinde ayıplı mal hükümlerine dayanarak iade, indirim, onarım veya değişim isteyebilir. Cayma hakkının istisnaları ayıplı mala ilişkin hakları ortadan kaldırmaz; örneğin kişiye özel üretilen bir ürün ayıplı çıkarsa ayıp hükümleri yine uygulanır.
Satıcı Parayı İade Etmezse
- Talebinizi ve iade gönderisini belgeleyin; yazışmaları ve kargo takip kaydını saklayın.
- Pazaryeri üzerinden yapılan alışverişlerde platformun müşteri hizmetlerine de başvurun; aracı hizmet sağlayıcıların da iade süreçlerine ilişkin yükümlülükleri vardır.
- Sonuç alınamazsa uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine başvurulabilir.
Sık Sorulan Sorular
Ürünün kutusunu açtım, cayma hakkım kalkar mı?
Kural olarak hayır; ambalajın açılması ürünün incelenmesi için gereklidir. Ancak kozmetik veya kişisel bakım ürünleri gibi iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan ürünlerde koruyucu ambalajın açılması cayma hakkını ortadan kaldırabilir.
İndirimli ürünlerde cayma hakkı var mı?
Evet. İndirim veya kampanya cayma hakkını ortadan kaldırmaz. “İndirimli ürünler iade edilmez” gibi ifadeler kanuni hakkı sınırlamaz.
Satıcı iade kargo ücretini benden istiyor, ödemek zorunda mıyım?
1 Ocak 2026’dan sonra kurulan sözleşmelerde, ürünü ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıyla gönderdiyseniz veya ön bilgilendirmede taşıyıcı belirtilmemişse iade masrafı size yüklenemez.
Kapıda ödemeli alışverişte para iadesi nasıl yapılır?
Satıcı, bedeli tüketiciye masrafsız biçimde iade etmekle yükümlüdür. Bu durumda iade genellikle tüketicinin bildirdiği banka hesabına yapılır; hesap bilgisini yazılı olarak iletmek süreci hızlandırır.