Garanti Süresi ve Servis: Tamir Süresi Aşılırsa Haklarınız
Beyaz eşya, televizyon, telefon veya bilgisayar gibi ürünlerin çoğu garanti belgesiyle satılır. Garanti süresi içinde arızalanan ürün ücretsiz onarılır; ancak onarım uzun sürerse ya da ürün tekrar arızalanırsa tüketicinin hakları onarımla sınırlı kalmaz.
Bu yazıda garanti süresini, azami tamir süresini ve ürünün değiştirilmesini ya da bedel iadesini isteyebileceğiniz durumları açıklıyoruz.
Garanti Süresi Ne Kadardır?
Garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren başlar ve en az iki yıldır. Garanti belgesiyle satılması zorunlu ürünler yönetmelikte listelenmiştir; bu ürünlerde garanti belgesinin tüketiciye verilmesi gerekir. Garanti belgesi elektronik ortamda da düzenlenebilir.
Garanti süresi içinde arızalanan ürünün tamirde geçirdiği süre garanti süresine eklenir.
Garanti, kanundaki ayıplı mal haklarına ek bir güvencedir. Garanti belgesi verilmemiş olması veya garanti kapsamının dar tutulması, tüketicinin ayıplı mal hükümlerinden doğan haklarını ortadan kaldırmaz.
Temel Süreler
| Konu | Kural |
|---|---|
| Asgari garanti süresi | Teslimden itibaren 2 yıl |
| Azami tamir süresi | Kural olarak 20 iş günü; binek otomobil ve kamyonet gibi bazı ürünlerde daha uzun |
| Tamir süresinin başlangıcı | Arızanın servise veya satıcıya bildirildiği tarih |
| İkame ürün | Arıza 10 iş günü içinde giderilemezse, kural olarak onarım bitene kadar benzer özellikte bir ürün verilmesi |
| Değişim veya onarım talebinin karşılanması | Talepten itibaren en geç 30 iş günü |
Ürünü servise teslim ederken tarihli ve arıza açıklamasını içeren bir teslim belgesi alınmalıdır. Sürelerin ne zaman başladığının ispatı bu belgeyle yapılır.
Ne Zaman Değişim veya Bedel İadesi İstenebilir?
Garanti süresi içinde tüketici onarım hakkını kullanmış olmasına rağmen aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşirse, ürünün ücretsiz değiştirilmesini, bedel iadesini veya ayıp oranında indirim yapılmasını isteyebilir:
- Ürünün onarımdan sonra garanti süresi içinde tekrar arızalanması
- Azami tamir süresinin aşılması
- Servis istasyonunun (yoksa satıcı, bayi, ithalatçı veya üreticinin) düzenlediği raporla arızanın tamirinin mümkün olmadığının belirlenmesi
Bu durumlarda satıcı tüketicinin talebini reddedemez. Değişim satıcı için orantısız bir güçlük doğuracaksa tüketici iade veya indirim haklarından birini kullanır.
Uygulamada sıkça dile getirilen “aynı arıza üç kez tekrarlanmalı” gibi sayı şartları eski düzenlemelerden kalmadır. Talebin hangi gerekçeye dayandığı, servis kayıtlarıyla birlikte yazılı olarak satıcıya bildirilmelidir.
Servis “Kullanıcı Hatası” Diyorsa
Garanti, kullanım hatasından kaynaklanan arızaları kapsamaz. Ancak servisin bu iddiasını, azami tamir süresi içinde düzenlenmiş bir raporla belgelemesi ve raporun bir örneğini tüketiciye vermesi gerekir. Tüketici bu rapora karşı tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilir; bu durumda arızanın nedeni bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Ayıplı mal kuralları da ayrıca uygulanır: teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan arızalarda, ayıbın teslim anında bulunmadığını ispat yükü kural olarak satıcıdadır.
Garanti Bittikten Sonra
- Ayıplı mal hakları: Ayıplı maldan sorumluluk için iki yıllık zamanaşımı teslimden itibaren işler. Ayıp ağır ihmal veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz.
- Servis ve yedek parça: Üretici ve ithalatçı, malın Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü boyunca bakım, onarım ve yedek parça hizmeti sağlamakla yükümlüdür.
- Ücretli onarım: Garanti dışı onarımlarda servis yaptığı işten sorumludur; onarım ayıplı yapılmışsa ayıplı hizmet hükümleri uygulanır.
Sık Sorulan Sorular
Garanti belgem kayboldu, garantiden yararlanabilir miyim?
Fatura ve satış tarihini gösteren diğer belgeler garanti süresinin ispatında kullanılabilir. Birçok üretici garanti kayıtlarını elektronik olarak da tutar; seri numarasıyla sorgulama yapılabilir.
Servis ürünü bir aydır tutuyor, ne yapabilirim?
Azami tamir süresi aşılmışsa ürünün değiştirilmesini, bedel iadesini veya indirim yapılmasını isteyebilirsiniz. Talebinizi servis teslim belgesiyle birlikte yazılı olarak satıcıya iletin; sonuç alınamazsa tüketici hakem heyetine başvurulabilir.
Yetkili servis dışında tamir ettirirsem garanti düşer mi?
Garanti belgelerinde yetkisiz kişilerce yapılan müdahalenin garanti kapsamı dışında kalacağı genellikle belirtilir. Bu nedenle garanti süresi içinde onarım için yetkili servise başvurmak hak kaybı riskini azaltır.
Garanti süresi bitti, ürün bozuldu; hiçbir hakkım kalmadı mı?
Garanti süresinin bitmesi her zaman hak kaybı anlamına gelmez. Arıza teslim anında var olan bir ayıptan kaynaklanıyorsa ayıplı mal hükümleri, kullanım ömrü boyunca ise üreticinin servis ve yedek parça yükümlülüğü gündeme gelir.