Kıdem Tazminatı Şartları ve Hesaplama (2026)
Kıdem tazminatı, belirli bir süre çalıştıktan sonra iş sözleşmesi kanunda sayılan sebeplerle sona eren işçiye ödenen toplu bir tazminattır. Hangi durumlarda ödeneceği, hâlâ yürürlükte olan 1475 sayılı eski İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenmiştir.
Bu yazıda kıdem tazminatına hak kazanma şartlarını, hesaplama yöntemini, 2026 tavanını ve alacağın nasıl talep edileceğini özetliyoruz.
Kıdem Tazminatı İçin Temel Şartlar
Kıdem tazminatı için iki temel şart aranır:
- İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması
- İş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermesi
Bir yıllık süre, aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen çalışmalar birleştirilerek hesaplanır.
Hangi Durumlarda Kıdem Tazminatı Alınır?
İş sözleşmesi aşağıdaki sebeplerden biriyle sona ererse kıdem tazminatına hak kazanılır:
- İşverenin sözleşmeyi, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple feshetmesi
- İşçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi (örneğin ücretin ödenmemesi veya sigorta priminin eksik yatırılması)
- Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılma
- Emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma
- Emeklilik için gereken sigortalılık süresini ve prim gün sayısını doldurup yalnızca yaş şartını beklerken ayrılma
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü (bu durumda tazminat mirasçılara ödenir)
Yaş dışındaki emeklilik şartlarını doldurarak ayrılmak isteyen işçi, Sosyal Güvenlik Kurumundan bu şartları sağladığını gösteren bir yazı alarak işverene sunmalıdır.
İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
Kural olarak herhangi bir haklı neden olmadan istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Ancak istifanın arkasında kanunda sayılan haklı bir neden varsa durum değişir.
Ücretin ödenmemesi veya geç ödenmesi, fazla mesai ücretinin karşılanmaması, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması, mobbing ve sağlık için tehlikeli çalışma koşulları haklı nedenlere örnektir (4857 sayılı İş Kanunu m.24). Bu durumlarda işçinin feshi haklı fesih sayılır ve kıdem tazminatı doğar. Fesih bildiriminde sebebin açıkça yazılması önemlidir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlara dayanan fesihler için ayrıca altı iş günlük bir hak düşürücü süre bulunduğu unutulmamalıdır (İş Kanunu m.26).
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir; bir yıldan artan süreler de orantılı olarak hesaba katılır. Hesaplamada yalnızca çıplak maaş değil, “giydirilmiş brüt ücret” esas alınır. Buna düzenli olarak ödenen yol, yemek, ikramiye ve benzeri parasal menfaatler de eklenir.
Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.
Örnek: Giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve 6 yıl 6 ay çalışan işçinin kıdem tazminatı 40.000 × 6,5 = 260.000 TL brüttür. Damga vergisi (1.973,40 TL) düşüldükten sonra ödenecek tutar 258.026,60 TL olur.
Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı
Çalışma süresi, ücret ve ayrılış şekline göre kıdem tazminatını, ihbar tazminatını ve kullanılmayan yıllık izin ücretini yaklaşık olarak hesaplar. Kesin tutar; ücret bordroları, yan haklar ve fesih nedeninin ispatına göre belirlenir.
Bu araç genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Fazla mesai, hafta tatili, bayram ve genel tatil alacakları, faiz ve toplu iş sözleşmesinden doğan haklar hesaba dahil değildir.
2026 Yılı Kıdem Tazminatı Tavanı
Bir yıl için ödenecek kıdem tazminatı, en yüksek devlet memuruna ödenen yıllık emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir.
1 Temmuz – 31 Aralık 2026 döneminde sona eren iş sözleşmeleri için tavan 73.729,87 TL’dir. Giydirilmiş brüt ücreti bu tutarın üzerinde olan işçilerde hesaplama, ücret yerine tavan üzerinden yapılır.
Kıdem Tazminatı Ne Zaman Ödenmeli?
Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği anda muaccel olur; yani hemen ödenmesi gerekir. Geç ödenmesi hâlinde, gecikilen süre için bankalarda bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir.
Ayrılırken imzalatılan ibranamelere dikkat edilmelidir. İbraname, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay geçmeden düzenlenirse ve ödenen tutarlar banka aracılığıyla, kalem kalem gösterilerek yapılmamışsa geçersiz sayılır (Türk Borçlar Kanunu m.420).
Kıdem Tazminatı Nasıl Talep Edilir?
Kıdem tazminatı ödenmezse dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabulucu, başvurudan itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en çok bir hafta uzatılabilir.
Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Sakarya’da iş davaları merkezde iş mahkemelerinde, iş mahkemesi bulunmayan ilçelerde ise asliye hukuk mahkemesince iş mahkemesi sıfatıyla görülür.
Kıdem tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Belirli süreli sözleşmeyle çalışanlar kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet. Sözleşmenin türü tek başına belirleyici değildir; bir yıllık süre ve kanundaki sona erme sebeplerinden biri varsa kıdem tazminatı doğabilir.
Sigortasız çalıştığım dönem kıdem süresine sayılır mı?
Fiilen çalışılan süre kıdemden sayılır. Ancak sigortasız geçen sürenin tanık, yazışma veya banka kayıtları gibi delillerle ispatlanması gerekir.
İşveren kıdem tazminatını taksitle ödeyebilir mi?
Kanuna göre kıdem tazminatı fesihle birlikte hemen ödenmelidir. Taksitle ödeme ancak işçinin kabulüyle mümkündür; geciken kısımlar için faiz istenebilir.
İşyeri başka bir işverene devredilirse kıdemim sıfırlanır mı?
Hayır. İşyeri devrinde iş sözleşmesi tüm hak ve borçlarıyla yeni işverene geçer ve devralan işveren önceki çalışma sürenizi de esas alır (İş Kanunu m.6).