KVKK Başvurusu ve Şikâyet: Kişisel Verileriniz İhlal Edildiğinde Ne Yapılır?
Eski işvereninizin fotoğrafınızı kullanmaya devam etmesi, telefon numaranızın izniniz olmadan paylaşılması, bir şirketin size ait bilgileri silmemesi veya bir veri sızıntısında bilgilerinizin ele geçirilmesi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında değerlendirilir. Kanun, bu durumlarda kişiye belirli sürelere bağlı bir başvuru ve şikâyet yolu tanır.
Bu yazıda KVKK’nın tanıdığı hakları, başvuru ve şikâyet sürecini, suç duyurusu ve tazminat yollarını özetliyoruz.
KVKK Size Hangi Hakları Tanır?
Kişisel verisi işlenen kişi (ilgili kişi), veri sorumlusuna başvurarak şunları isteyebilir:
- Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenmek ve işlenmişse bilgi talep etmek
- Verilerin hangi amaçla işlendiğini ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenmek
- Verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri öğrenmek
- Eksik veya yanlış işlenen verilerin düzeltilmesini istemek
- İşlenme şartları ortadan kalkan verilerin silinmesini veya yok edilmesini istemek
- Hukuka aykırı işleme nedeniyle uğradığı zararın giderilmesini talep etmek
Adım Adım Başvuru ve Şikâyet
| Aşama | Kural |
|---|---|
| 1. Veri sorumlusuna başvuru | Yazılı olarak veya kayıtlı elektronik posta, güvenli elektronik imza, mobil imza ya da veri sorumlusunun sisteminde kayıtlı e-posta adresiyle |
| 2. Veri sorumlusunun cevabı | En geç 30 gün içinde, kural olarak ücretsiz |
| 3. Kurul’a şikâyet | Başvuru reddedilir, cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse; cevabı öğrenmeden itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde |
| 4. Kurul’un cevabı | Şikâyet tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyen talepler reddedilmiş sayılır |
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet, dilekçeyle veya e-Devlet kimlik doğrulamasıyla erişilen çevrim içi şikâyet modülü üzerinden yapılabilir. Veri sorumlusuna başvurmadan yapılan kişisel şikâyetler kural olarak incelemeye alınmaz; bu nedenle başvurunun tarihli ve ispatlanabilir bir yolla yapılması önemlidir.
Kurul, ihlal tespit ederse veri sorumlusuna ihlalin giderilmesi için talimat verebilir ve idari para cezası uygulayabilir.
Kurul Tazminat Vermez
Kişisel Verileri Koruma Kurulu mağdur lehine tazminata hükmetmez. Uğranan maddi ve manevi zarar için genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde dava açılması gerekir. Kurul’un ihlal tespit eden kararı, bu davada önemli bir delil olarak kullanılabilir. Dava açmak için Kurul sürecinin tamamlanmasını beklemek zorunlu değildir.
Suç Duyurusu
Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi ve süresi dolan verilerin yok edilmemesi Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir (m.135, 136 ve 138). Bu suçların soruşturulması şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
- İş ilişkisi: İşten ayrılan çalışanın fotoğrafının tanıtım materyallerinde kullanılmaya devam edilmesi veya çalışan bilgilerinin üçüncü kişilerle paylaşılması.
- Kamera kayıtları: Komşu veya işyeri kameralarının kişinin özel alanını görecek şekilde konumlandırılması ya da kayıtların paylaşılması.
- Veri sızıntıları: Veri sorumluları, veri ihlallerini öğrendikten sonra en geç 72 saat içinde Kurul’a bildirmekle yükümlüdür. İhlalden etkilenen kişiler de bilgilendirilmelidir.
- İzinsiz reklam mesajları: İzin verilmeden gönderilen ticari SMS, e-posta ve aramalar için ayrıca elektronik ticaret mevzuatı kapsamında Ticaret Bakanlığı’na şikâyet yolu vardır.
Sık Sorulan Sorular
Veri sorumlusuna başvurmadan Kurul’a şikâyet edebilir miyim?
Kişisel şikâyet için önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir. Ancak suç duyurusunda bulunmak veya tazminat davası açmak için bu şart aranmaz.
KVKK şikâyeti ücretli mi?
Kurul’a şikâyet için ücret ödenmez. Veri sorumlusuna yapılan başvurular da kural olarak ücretsiz sonuçlandırılır; işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde Kurul’un belirlediği tarifedeki ücret istenebilir.
Kurul ihlal tespit etti, tazminat alabilir miyim?
Kurul kararı tazminat içermez. Tazminat için hukuk mahkemesinde dava açılmalı; Kurul kararı bu davada delil olarak sunulmalıdır.
Arama motorlarında adımla çıkan eski bir haberi KVKK yoluyla kaldırabilir miyim?
Unutulma hakkı kapsamında önce arama motoruna başvurulur; talep reddedilirse veya cevapsız kalırsa Kurul’a şikâyet edilebilir.