Tenkis Davası Nedir, Nasıl Açılır?

Tenkis davası, saklı paylı mirasçıların kanunen korunan miras haklarını korumak için açtıkları davadır. Miras bırakan, sağlığında veya ölümünden sonra hüküm doğuracak şekilde bazı kişilere kazandırmalar yapmış olabilir. Bu kazandırmalar vasiyetname, miras sözleşmesi, bağış veya bazı sağlararası devirler şeklinde olabilir.

Ancak miras bırakanın tasarruf özgürlüğü sınırsız değildir. Eğer yaptığı tasarruflar saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyorsa, bu mirasçılar tenkis davası açarak tasarrufların saklı payı aşan kısmının azaltılmasını isteyebilir.

Tenkis, kelime anlamı olarak “azaltma” demektir. Miras hukukunda ise miras bırakanın saklı payı ihlal eden tasarruflarının, kanuni sınırlar içine çekilmesi anlamına gelir.

Tenkis Davası Nedir?

Tenkis davası, saklı payı ihlal edilen mirasçının, miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalarının azaltılmasını talep ettiği davadır.

Türk Medeni Kanunu m.560’a göre saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilir.

Bu dava sayesinde miras bırakanın yaptığı vasiyetname, bağış veya belirli kazandırmalar tamamen yok sayılmaz; yalnızca saklı payı ihlal eden kısmı azaltılır.

Örneğin miras bırakan tüm malvarlığını bir çocuğuna vasiyet etmiş olabilir. Diğer çocuklar saklı paylarını alamıyorsa, bu vasiyetname tenkis davasıyla saklı payı koruyacak ölçüde azaltılabilir.

Tenkis Davasının Amacı Nedir?

Tenkis davasının amacı, saklı paylı mirasçıların kanunen korunan miras hakkını güvence altına almaktır.

Miras bırakan, malvarlığı üzerinde tasarruf edebilir. Ancak altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş gibi saklı paylı mirasçıların kanuni asgari payını ortadan kaldıramaz.

Bu nedenle tenkis davası, miras bırakanın tasarruf özgürlüğü ile saklı paylı mirasçıların korunması arasında denge kurar.

Tenkis davası sonunda mahkeme, miras bırakanın tasarruflarının hangi ölçüde tasarruf edilebilir kısmı aştığını belirler. Aşan kısım saklı paylı mirasçı lehine azaltılır.

Kimler Tenkis Davası Açabilir?

Tenkis davasını yalnızca saklı payı ihlal edilen saklı paylı mirasçılar açabilir.

Saklı paylı mirasçılar şunlardır:

Altsoy

Anne ve baba

Sağ kalan eş

Altsoy; çocuklar, torunlar ve onların devamıdır. Evlatlık da altsoy gibi saklı paylı mirasçı olabilir.

Anne ve baba, miras bırakanın altsoyu yoksa saklı paylı mirasçı olarak gündeme gelir.

Sağ kalan eş ise miras bırakanın hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre saklı pay hakkına sahiptir.

Kardeşlerin saklı payı yoktur. Bu nedenle kardeşler, miras bırakanın malvarlığını başka kişilere bırakması nedeniyle saklı paya dayanarak tenkis davası açamaz.

Saklı Pay Oranları Nelerdir?

Tenkis davası açılabilmesi için önce saklı pay oranları bilinmelidir.

TMK m.506’ya göre saklı pay oranları şöyledir:

Altsoy için yasal miras payının yarısı

Anne ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri

Sağ kalan eş için, altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı

Sağ kalan eş için diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü

Burada önemli nokta şudur: Saklı pay, doğrudan terekenin sabit bir oranı değildir. Önce mirasçının yasal miras payı hesaplanır, sonra bu pay üzerinden saklı pay oranı uygulanır.

Tenkis Davası Kimlere Karşı Açılır?

Tenkis davası, miras bırakanın saklı payı ihlal eden kazandırmasından yararlanan kişiye karşı açılır.

Bu kişi mirasçılardan biri olabilir. Örneğin miras bırakan sağlığında bütün taşınmazlarını bir çocuğuna bağışlamışsa, diğer saklı paylı mirasçılar bu çocuğa karşı tenkis davası açabilir.

Bu kişi üçüncü kişi de olabilir. Örneğin miras bırakan tüm malvarlığını bir arkadaşına, vakfa veya uzak akrabaya vasiyet etmişse dava bu kişiye veya kuruma yöneltilir.

Davalı taraf, saklı payı ihlal eden kazandırmayı elde eden kişidir. Bu nedenle dava açmadan önce kazandırmanın kime yapıldığı doğru belirlenmelidir.

Hangi Tasarruflar Tenkise Tabi Olur?

Tenkise tabi tasarruflar iki ana gruba ayrılır:

Ölüme bağlı tasarruflar

Sağlararası kazandırmalar

Ölüme bağlı tasarruflara vasiyetname ve miras sözleşmesi örnek verilebilir. Miras bırakan ölümünden sonra hüküm doğuracak şekilde bir kişiye mal bırakmışsa ve bu saklı payı ihlal ediyorsa tenkis gündeme gelir.

Sağlararası kazandırmalar ise miras bırakanın hayattayken yaptığı bazı bağışlar ve karşılıksız kazandırmalardır. Ancak her sağlararası işlem otomatik olarak tenkise tabi değildir. Kazandırmanın niteliği, amacı, tarihi ve saklı payı ihlal edip etmediği incelenir.

Vasiyetname Tenkise Tabi midir?

Evet. Vasiyetname, saklı payı ihlal ettiği ölçüde tenkise tabi olabilir.

Miras bırakan vasiyetname ile malvarlığının tamamını veya büyük kısmını bir kişiye bırakmış olabilir. Eğer bu vasiyetname saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyorsa, mirasçılar tenkis davası açabilir.

Bu durumda vasiyetname tamamen geçersiz olmaz. Kural olarak sadece tasarruf edilebilir kısmı aşan bölüm tenkis edilir.

Örneğin miras bırakan tüm malvarlığını üçüncü kişiye vasiyet etmiş, geride iki çocuk bırakmışsa çocuklar saklı payları oranında tenkis talep edebilir.

Bağışlar Tenkise Tabi Olur mu?

Evet. Miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı bağışlar tenkise tabi olabilir.

Miras bırakan, ölümünden önce mallarını çocuklarından birine, eşine, akrabasına veya üçüncü kişiye bağışlamış olabilir. Eğer bu bağışlar saklı paylı mirasçıların saklı paylarını zedeliyorsa tenkis davası gündeme gelebilir.

Özellikle miras bırakanın ölümüne yakın tarihlerde yaptığı yüksek değerli bağışlar, malvarlığının büyük kısmını devretmesi veya bir mirasçıyı açıkça kayırması tenkis bakımından önem taşır.

Ancak bağışın tenkise tabi olup olmayacağı, kazandırmanın türüne ve kanundaki şartlara göre değerlendirilmelidir.

Satış Gibi Gösterilen Bağışlarda Tenkis Davası Açılır mı?

Miras bırakan bazı mallarını görünürde satış, gerçekte bağış şeklinde devretmiş olabilir. Bu durumda iki ayrı hukuki yol gündeme gelebilir:

Muris muvazaası davası

Tenkis davası

Eğer işlem gerçekte bağış olduğu halde mirasçılardan mal kaçırmak için satış gibi gösterilmişse, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası açılabilir.

Eğer işlem geçerli bir bağış niteliğindeyse fakat saklı payı ihlal ediyorsa tenkis davası açılabilir.

Uygulamada bazen muris muvazaası ve tenkis talepleri terditli şekilde birlikte ileri sürülebilir. Nitekim Yargıtay içtihadında, miras bırakanın yaptığı temliki tasarruflardan zarar gören mirasçıların tenkis davasıyla birlikte kademeli olarak veya ayrı dilekçeyle muvazaa nedeniyle iptal ve tescil davası açabileceği kabul edilmiştir.

Tenkis Davası ile Muris Muvazaası Davası Arasındaki Fark Nedir?

Tenkis davası ile muris muvazaası davası sık karıştırılır.

Tenkis davasında miras bırakanın yaptığı kazandırma geçerli olabilir. Ancak bu kazandırma saklı payı ihlal ettiği ölçüde azaltılır.

Muris muvazaasında ise işlem görünürde satış gibi yapılmıştır; fakat gerçekte bağış olabilir. Burada miras bırakanın mirasçılardan mal kaçırma iradesi olduğu ileri sürülür. Bu durumda tapu iptali ve tescil talep edilebilir.

Kısaca:

Tenkis davası saklı payı korur.

Muris muvazaası davası muvazaalı işlemin iptalini amaçlar.

Tenkis davasını yalnızca saklı paylı mirasçılar açabilir.

Muris muvazaası davasını miras hakkı zedelenen mirasçılar açabilir.

Tenkiste azaltma vardır.

Muvazaada işlemin geçersizliği ve tapu iptali gündeme gelir.

Bu nedenle dava açarken doğru hukuki sebep seçilmelidir.

Tenkis Davası Ne Zaman Açılır?

Tenkis davası, miras bırakanın ölümünden sonra açılır.

Çünkü miras hukuken miras bırakanın ölümüyle açılır. Miras bırakan hayattayken saklı pay henüz talep edilebilir hale gelmez.

Örneğin baba sağlığında bütün mallarını bir çocuğuna devretmiş olabilir. Diğer çocuklar baba hayattayken saklı paya dayalı tenkis davası açamaz. Ancak şartları varsa muvazaa, ehliyetsizlik veya başka hukuki yollar ayrıca değerlendirilebilir.

Tenkis davası bakımından miras bırakanın ölümü ve saklı pay ihlalinin öğrenilmesi önemlidir.

Tenkis Davasında Süre Nedir?

Tenkis davasında süre çok önemlidir.

TMK m.571’e göre tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden 10 yıl geçmekle düşer.

Yani iki farklı süre vardır:

Öğrenmeden itibaren 1 yıl

Her hâlde 10 yıl

Bu süreler hak düşürücü niteliktedir. Süre kaçırılırsa dava hakkı kaybedilebilir.

Bir Yıllık Süre Ne Zaman Başlar?

Bir yıllık süre, saklı payın ihlal edildiğinin öğrenildiği tarihten başlar.

Bu öğrenme tarihi somut olaya göre değişir. Mirasçı vasiyetnamenin açılmasıyla saklı pay ihlalini öğrenmiş olabilir. Ya da miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışı, tapu devrini veya banka kazandırmasını sonradan öğrenmiş olabilir.

Burada sadece miras bırakanın öldüğünü bilmek yeterli değildir. Mirasçının saklı payının ihlal edildiğini öğrenmesi gerekir.

Ancak öğrenme tarihi ispat bakımından tartışmalı olabilir. Bu nedenle saklı pay ihlali öğrenildiğinde gecikmeden hukuki işlem yapılmalıdır.

On Yıllık Süre Ne Zaman Başlar?

On yıllık süre, tasarrufun türüne göre değişir.

Vasiyetnamelerde süre, vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Diğer tasarruflarda ise mirasın açılması tarihinden, yani miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren başlar.

TMK m.571’de bu süre açıkça düzenlenmiştir.

Bu süre her hâlde uygulanır. Yani mirasçı saklı pay ihlalini daha geç öğrendiğini söylese bile, on yıllık üst süre geçtikten sonra dava hakkı düşebilir.

Tenkis İddiası Def’i Olarak İleri Sürülebilir mi?

Evet. TMK m.571’e göre tenkis iddiası def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

Bu şu anlama gelir: Mirasçı süresinde tenkis davası açmamış olsa bile, kendisine karşı açılan bir davada tenkis iddiasını savunma olarak ileri sürebilir.

Ancak bu, dava açma süresini tamamen önemsiz hale getirmez. Tenkis davası açmak için 1 yıllık ve 10 yıllık hak düşürücü süreler dikkate alınmalıdır. Def’i yoluyla ileri sürme ayrı bir imkândır.

Tenkis Davasında Görevli Mahkeme Hangisidir?

Tenkis davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Miras hukukundan kaynaklanan bu dava, malvarlığına ilişkin bir dava niteliğindedir. Bu nedenle dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Ancak tenkis talebi başka davalarla birlikte ileri sürülüyorsa, özellikle tapu iptali ve tescil, muris muvazaası veya vasiyetnamenin iptali gibi talepler varsa görev ve yetki ayrıca değerlendirilmelidir.

Tenkis Davasında Yetkili Mahkeme Neresidir?

Miras davalarında genel olarak miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi önemlidir.

Tenkis davası da çoğu durumda miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde açılır.

Ancak dava konusu taşınmazın bulunduğu yer, davalıların adresleri, tapu iptali ve tescil gibi taleplerin birlikte ileri sürülmesi gibi durumlarda yetki değerlendirmesi teknik hale gelebilir.

Bu nedenle dava açmadan önce yetkili mahkeme doğru belirlenmelidir.

Tenkis Davasında Dava Değeri Nasıl Belirlenir?

Tenkis davasında dava değeri, saklı pay ihlalinin miktarına göre belirlenir.

Dava açarken saklı payın ne kadar ihlal edildiği tam olarak bilinmeyebilir. Çünkü terekenin aktifleri, borçları, bağışlar, taşınmaz değerleri ve diğer kazandırmalar bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkabilir.

Bu nedenle dava belirsiz alacak veya kısmi dava olarak açılabilir mi sorusu somut olaya göre değerlendirilmelidir. Uygulamada dava değeri belirlenirken tenkise konu kazandırmanın değeri ve davacının saklı pay alacağı dikkate alınır.

Harç ve dava değeri konusu dikkatle hazırlanmalıdır. Eksik veya yanlış değer, ileride usuli sorun çıkarabilir.

Tenkis Davasında Hesaplama Nasıl Yapılır?

Tenkis davasında hesaplama teknik bir süreçtir.

Genel olarak şu aşamalar izlenir:

Miras bırakanın ölüm tarihindeki tereke değeri belirlenir.

Terekenin aktifleri ve pasifleri hesaplanır.

Saklı pay hesabına dahil edilecek kazandırmalar eklenir.

Yasal miras payları belirlenir.

Saklı pay oranları uygulanır.

Tasarruf edilebilir kısım hesaplanır.

Miras bırakanın yaptığı tasarrufların bu kısmı aşıp aşmadığı belirlenir.

Aşan kısım tenkis edilir.

Bu hesaplama çoğu zaman bilirkişi incelemesi gerektirir.

Tenkis Sırası Nasıldır?

Tenkiste hangi tasarrufların önce azaltılacağı önemlidir.

Genel olarak önce ölüme bağlı tasarruflar tenkis edilir. Bunlar saklı payı karşılamaya yetmezse sağlararası kazandırmalar gündeme gelir.

Ölüme bağlı tasarruflarda da tenkis, miras bırakanın iradesinden aksi anlaşılmadıkça orantılı yapılır. TMK m.563’e göre tenkis, miras bırakanın arzusunun başka türlü olduğu tasarruftan anlaşılmadıkça ölüme bağlı tasarrufla elde edilen kazandırmaların tamamında orantılı olarak yapılır.

Birden fazla kazandırma varsa, hangi kazandırmanın önce ve ne oranda tenkis edileceği teknik hesap gerektirir.

Sağlararası Kazandırmalar Nasıl Tenkis Edilir?

Sağlararası kazandırmaların tenkisi ölüme bağlı tasarruflara göre daha dikkatli değerlendirilir.

Miras bırakan hayattayken bağış yapmış, karşılıksız kazandırmada bulunmuş veya bir kişiye olağanüstü menfaat sağlamış olabilir. Bu kazandırmalar saklı payı ihlal ediyorsa tenkis konusu olabilir.

Ancak her satış veya her devir tenkise tabi değildir. Gerçek satışlarda, bedel ödenmişse ve işlem karşılıklıysa tenkis gündeme gelmeyebilir. Buna karşılık satış gibi gösterilen bağışlar veya açık karşılıksız kazandırmalar tenkise konu olabilir.

Tenkis Davasında Taşınmazın Aynen İadesi İstenebilir mi?

Tenkis davasında amaç saklı payı korumaktır. Bu bazen aynen iade, bazen bedel ödemesi sonucunu doğurabilir.

Eğer tenkise konu taşınmaz hâlâ davalıdaysa ve şartlar oluşmuşsa taşınmaz üzerinde pay verilmesi veya tenkis oranında karar kurulması gündeme gelebilir.

Ancak bazı durumlarda taşınmazın aynen verilmesi mümkün olmayabilir. Bu durumda saklı payın parasal karşılığı talep edilebilir.

Tenkis davasında sonuç, kazandırmanın niteliğine, malın bölünebilir olup olmadığına, davalının durumuna ve mahkemenin hesaplamasına göre değişir.

Tenkis Davasında Bedel Talep Edilebilir mi?

Evet. Saklı payın aynen karşılanması mümkün değilse bedel talep edilebilir.

Örneğin miras bırakan taşınmazı üçüncü kişiye bağışlamış, taşınmaz daha sonra el değiştirmiş veya bölünmesi mümkün olmayan bir mal kazandırılmış olabilir. Bu durumda saklı paya karşılık gelen bedel gündeme gelir.

Bedel hesabında malın hangi tarihteki değerinin esas alınacağı, tasarrufun türüne ve davanın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. Çoğu durumda bilirkişi incelemesi gerekir.

Tenkis Davası İçin Hangi Deliller Gerekir?

Tenkis davasında deliller çok önemlidir.

Başlıca deliller şunlardır:

Mirasçılık belgesi

Nüfus kayıtları

Vasiyetname

Miras sözleşmesi

Tapu kayıtları

Banka kayıtları

Bağış sözleşmeleri

Noter işlemleri

Satış sözleşmeleri

Araç kayıtları

Şirket hissesi kayıtları

Vergi kayıtları

Bilirkişi incelemesi

Keşif

Tanık beyanları

Ekspertiz raporları

Miras bırakanın borç kayıtları

Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmaları gösteren belgeler

Dava dilekçesinde yalnızca “saklı payım ihlal edildi” demek yeterli değildir. Hangi tasarrufun saklı payı ihlal ettiği somut şekilde gösterilmelidir.

Tenkis Davasında Bilirkişi İncelemesi Gerekir mi?

Çoğu zaman evet.

Tenkis davaları hesaplama gerektirir. Miras bırakanın aktif ve pasif malvarlığı, saklı pay oranları, kazandırmaların değeri, tasarruf edilebilir kısım ve ihlal miktarı bilirkişi tarafından hesaplanabilir.

Taşınmazlar için keşif ve değerleme yapılabilir. Banka ve şirket kayıtları incelenebilir. Miras bırakanın borçları da hesaba katılabilir.

Bu nedenle tenkis davasında bilirkişi raporu çoğu dosyada belirleyici olur.

Tenkis Davasında Vasiyetnamenin İptali de İstenebilir mi?

Eğer vasiyetnamenin şekil, ehliyet, irade sakatlığı veya hukuka aykırılık nedeniyle geçersiz olduğu düşünülüyorsa vasiyetnamenin iptali davası da gündeme gelebilir.

Ancak vasiyetnamenin iptali ile tenkis farklıdır.

Vasiyetnamenin iptalinde amaç vasiyetnamenin geçersizliğini sağlamaktır.

Tenkiste ise vasiyetname geçerli olabilir; ancak saklı payı ihlal eden kısmı azaltılır.

Uygulamada bazı dosyalarda öncelikle vasiyetnamenin iptali, kabul edilmezse tenkis talebi terditli olarak ileri sürülebilir.

Tenkis Davasında Muris Muvazaası da İstenebilir mi?

Evet, somut olaya göre muris muvazaası ve tenkis birlikte veya terditli şekilde ileri sürülebilir.

Örneğin miras bırakan tapuda satış gibi göstererek bir taşınmazı bir çocuğuna devretmiş olabilir. Davacı mirasçı, öncelikle bu işlemin muvazaalı olduğunu ve tapunun iptal edilmesi gerektiğini ileri sürebilir. Mahkeme muvazaa iddiasını kabul etmezse, en azından saklı payı ihlal eden kısmın tenkisini talep edebilir.

Bu yöntem özellikle satış gibi gösterilen bağışlarda önemlidir.

Ancak her dosyada muris muvazaası ve tenkis birlikte ileri sürülemez. İşlemin niteliği ve deliller doğru analiz edilmelidir.

Tenkis Davasında Zamanaşımı mı Hak Düşürücü Süre mi Vardır?

Tenkis davasındaki süreler hak düşürücü süre niteliğindedir.

TMK m.571’de dava hakkının belirli sürelerin geçmesiyle düşeceği düzenlenmiştir.

Bu nedenle mahkeme süreleri dikkate alabilir. Süre kaçırılmışsa dava hakkı kaybedilebilir.

Ancak tenkis iddiası def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir. Bu nedenle dava açma hakkı ile savunma olarak ileri sürme imkânı ayrılmalıdır.

Tenkis Davasında En Sık Yapılan Hatalar

Bu davalarda sık yapılan hatalar şunlardır:

Saklı pay hesabı yapmadan dava açmak

Kardeşlerin saklı payı olduğunu sanmak

Tenkis ile muris muvazaasını karıştırmak

Vasiyetnamenin tamamen geçersiz olduğunu sanmak

Dava süresini kaçırmak

Bir yıllık öğrenme süresini önemsememek

On yıllık üst süreyi dikkate almamak

Miras bırakan hayattayken tenkis davası açmaya çalışmak

Davalı tarafı yanlış göstermek

Terekenin aktif ve pasifini araştırmamak

Sağlığında yapılan bağışları belgelememek

Tapudaki satışın gerçek mi bağış mı olduğunu incelememek

Bilirkişi hesabına hazırlıksız girmek

Tenkis talebi yerine yanlışlıkla sadece miras payı istemek

Bu hatalar davanın reddine veya saklı payın eksik korunmasına neden olabilir.

Tenkis Davası İçin Pratik Kontrol Listesi

Tenkis davası açmadan önce şu sorular cevaplanmalıdır:

Miras bırakan ne zaman vefat etti?

Mirasçılık belgesi alındı mı?

Davacı saklı paylı mirasçı mı?

Saklı pay oranı nedir?

Miras bırakanın vasiyetnamesi var mı?

Miras sözleşmesi var mı?

Sağlığında bağış yaptı mı?

Hangi mallar kime devredildi?

Devirler gerçek satış mı, bağış mı?

Satış bedeli ödendi mi?

Tereke aktifleri neler?

Tereke borçları neler?

Saklı pay gerçekten ihlal edildi mi?

Saklı pay ihlali ne zaman öğrenildi?

Bir yıllık süre geçti mi?

On yıllık üst süre geçti mi?

Muris muvazaası davası mı, tenkis davası mı, yoksa ikisi birlikte mi açılmalı?

Bu sorular netleşmeden tenkis davası açmak risklidir.

Tenkis Davası İçin Örnek Dilekçe

NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DAVACI:
Ad Soyad: […]
T.C. Kimlik No: […]
Adres: […]

DAVALI:
Ad Soyad: […]
T.C. Kimlik No: […]
Adres: […]

MİRAS BIRAKAN:
Ad Soyad: […]
T.C. Kimlik No: […]
Ölüm Tarihi: […]

KONU:
Miras bırakanın saklı payı ihlal eden tasarruflarının tenkisi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Miras bırakan […] […] tarihinde vefat etmiştir. Davacı, miras bırakanın […] olup saklı paylı mirasçısıdır. Mirasçılık ilişkisi nüfus kayıtları ve mirasçılık belgesi ile sabittir.
2. Miras bırakan, sağlığında / vasiyetname ile […] tarihli işlem kapsamında […] taşınmazını / malvarlığı değerini davalıya devretmiş / bırakmıştır.
3. Söz konusu kazandırma nedeniyle davacının kanunen korunan saklı payı ihlal edilmiştir. Miras bırakanın terekesindeki aktif ve pasif malvarlığı ile yaptığı kazandırmalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının saklı payının karşılığını alamadığı açıktır.
4. Türk Medeni Kanunu m.560 uyarınca saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilir.
5. Bu nedenle miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmasının tenkisine, davacının saklı payının korunmasına ve gerekli hesaplamanın bilirkişi marifetiyle yapılmasına karar verilmesini talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.506, m.560 ve devamı, m.571 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

Mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları, ölüm belgesi, vasiyetname, tapu kayıtları, banka kayıtları, noter kayıtları, bağış/satış belgeleri, vergi kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve sair yasal deliller.

SONUÇ VE TALEP

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Miras bırakan […] tarafından davalı lehine yapılan tasarrufların, davacının saklı payını ihlal eden kısmının tenkisine,
2. Davacının saklı payının aynen mümkünse aynen, mümkün değilse bedel olarak davalıdan tahsiline,
3. Terekenin aktif ve pasifinin, tasarruf edilebilir kısmın ve saklı pay ihlalinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesine,
4. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine,

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih: […]
Davacı / Vekili: […]
İmza: […]

EKLER

1. Mirasçılık belgesi
2. Nüfus kayıt örneği
3. Ölüm belgesi
4. Tapu kayıtları
5. Vasiyetname / devir belgeleri
6. Diğer belgeler

Sonuç

Tenkis davası, saklı paylı mirasçıların kanunen korunan miras hakkını korumak için açtıkları davadır. Miras bırakanın vasiyetname, miras sözleşmesi, bağış veya bazı sağlararası kazandırmaları saklı payları ihlal ediyorsa, bu tasarrufların tasarruf edilebilir kısmı aşan bölümü tenkis edilebilir.

TMK m.560’a göre saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar tenkis davası açabilir. Ancak dava süresi çok önemlidir. TMK m.571’e göre dava hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren 10 yıl geçmekle düşer.

Tenkis davası açmadan önce saklı paylı mirasçılık sıfatı, yasal miras payı, saklı pay oranı, terekenin aktif ve pasifi, miras bırakanın yaptığı kazandırmalar, süreler ve muris muvazaası ihtimali birlikte değerlendirilmelidir.