Mirasta Saklı Pay Nedir?
Mirasta Saklı Pay Nedir?
Mirasta saklı pay, bazı mirasçıların kanun tarafından korunan asgari miras hakkıdır. Miras bırakan, sağlığında malvarlığı üzerinde tasarruf edebilir; vasiyetname yapabilir, bağışta bulunabilir, miras sözleşmesi düzenleyebilir veya bazı mallarını belirli kişilere bırakmak isteyebilir. Ancak bu tasarruflar, saklı paylı mirasçıların kanunen korunan miras hakkını ihlal edemez.
Saklı pay sistemi, miras bırakanın tasarruf özgürlüğü ile yakın mirasçıların korunması arasında denge kurar. Yani kişi malvarlığının tamamı üzerinde sınırsız şekilde tasarruf edemez. Kanun; çocuklar, bazı hallerde anne ve baba ile sağ kalan eş için asgari bir miras hakkı tanır.
Saklı pay ihlal edilmişse, mirasçı doğrudan “vasiyetname yok hükmündedir” diyemez. Bunun için şartları varsa tenkis davası açılır. Tenkis davası, miras bırakanın saklı payı aşan tasarruflarının azaltılması ve saklı paylı mirasçının korunması için açılan davadır.
Saklı Pay Ne Demektir?
Saklı pay, miras bırakanın üzerinde serbestçe tasarruf edemediği, kanun tarafından belirli mirasçılar için korunan miras payıdır.
Miras bırakan, malvarlığının yalnızca tasarruf edilebilir kısmı üzerinde serbestçe işlem yapabilir. Bu kısmı vasiyetnameyle bir kişiye bırakabilir, vakfa bağışlayabilir, üçüncü kişilere kazandırabilir veya bazı mirasçılara daha fazla pay verebilir.
Ancak miras bırakanın tasarrufları saklı paylı mirasçıların saklı payını ihlal ederse, bu mirasçılar tenkis davası açabilir.
Örneğin bir baba, tüm malvarlığını çocuklarından birine veya üçüncü bir kişiye vasiyet etmiş olabilir. Eğer diğer çocukların saklı payları ihlal edilmişse, bu çocuklar tenkis davası açarak saklı paylarını koruyabilir.
Saklı Paylı Mirasçı Kimdir?
Saklı paylı mirasçı, kanunen miras hakkının belirli bir bölümü korunmuş olan mirasçıdır.
Türk Medeni Kanunu m.506’ya göre saklı paylı mirasçılar şunlardır:
Altsoy
Anne ve baba
Sağ kalan eş
Altsoy; çocukları, torunları ve onların altsoyunu ifade eder. Evlatlık da miras hukuku bakımından altsoy gibi değerlendirilir.
Anne ve baba da saklı paylı mirasçıdır. Ancak kardeşlerin saklı payı yoktur. Eskiden kardeşlerin de saklı payı bulunmaktaydı; fakat güncel düzenlemede kardeşler saklı paylı mirasçı değildir.
Sağ kalan eş ise miras bırakanın hangi mirasçılarla birlikte mirasçı olduğuna göre değişen oranlarda saklı pay hakkına sahiptir.
Saklı Pay Oranları Nelerdir?
Saklı pay oranları Türk Medeni Kanunu m.506’da düzenlenmiştir.
Buna göre saklı pay oranları şöyledir:
Altsoy için yasal miras payının yarısı
Anne ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri
Sağ kalan eş için, altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı
Sağ kalan eş için diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Saklı pay, terekenin doğrudan belli bir oranı değildir; çoğu zaman mirasçının yasal miras payı üzerinden hesaplanır.
Örneğin çocuğun yasal miras payı ne kadarsa, saklı payı bunun yarısıdır.
Çocukların Saklı Payı Ne Kadardır?
Çocukların saklı payı, yasal miras paylarının yarısıdır.
Örneğin miras bırakanın iki çocuğu varsa ve sağ kalan eşi yoksa, her çocuğun yasal miras payı 1/2’dir. Bu durumda her çocuğun saklı payı, yasal miras payının yarısı olan 1/4’tür.
Yani iki çocuklu ve eşi olmayan bir miras bırakan, malvarlığının tamamını üçüncü bir kişiye bırakamaz. Her çocuğun en az 1/4 oranında saklı payı korunur.
Çocuk sayısı arttıkça yasal miras payı değişir; saklı pay da bu yasal payın yarısı üzerinden hesaplanır.
Sağ Kalan Eşin Saklı Payı Ne Kadardır?
Sağ kalan eşin saklı payı, hangi mirasçılarla birlikte mirasçı olduğuna göre değişir.
Eş, miras bırakanın altsoyu veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı ise, saklı payı yasal miras payının tamamıdır.
Eş, bunlar dışında başka mirasçılarla birlikte mirasçıysa veya tek başına mirasçıysa, saklı payı yasal miras payının dörtte üçüdür.
Örneğin miras bırakanın eşi ve çocukları varsa, sağ kalan eşin yasal miras payı 1/4’tür. Eş bu durumda altsoy ile birlikte mirasçı olduğu için saklı payı yasal miras payının tamamı, yani 1/4’tür.
Anne ve Babanın Saklı Payı Var mı?
Evet. Anne ve babanın saklı payı vardır.
Türk Medeni Kanunu m.506’ya göre anne ve babadan her biri için saklı pay, yasal miras payının dörtte biridir.
Ancak anne ve babanın mirasçı olabilmesi için miras bırakanın altsoyunun bulunmaması gerekir. Çünkü altsoy varsa, anne ve baba mirasçı olmaz.
Örneğin miras bırakanın çocuğu yoksa ve anne-babası mirasçıysa, onların yasal miras payları üzerinden saklı pay hesabı yapılır.
Kardeşlerin Saklı Payı Var mı?
Hayır. Kardeşlerin saklı payı yoktur.
Kardeşler yasal mirasçı olabilir; fakat saklı paylı mirasçı değildir. Bu nedenle miras bırakan, kardeşlerinin miras payını tamamen ortadan kaldıracak şekilde tasarrufta bulunabilir.
Örneğin miras bırakanın eşi, çocuğu, anne ve babası yoksa kardeşleri yasal mirasçı olabilir. Ancak miras bırakan tüm malvarlığını vasiyetnameyle başka bir kişiye bırakmışsa, kardeşler saklı pay iddiasıyla tenkis davası açamaz.
Bu ayrım uygulamada çok önemlidir. Çünkü birçok kişi kardeşlerin de saklı payı olduğunu zanneder.
Torunların Saklı Payı Var mı?
Torunlar, altsoy kapsamında saklı paylı mirasçı olabilir.
Ancak torunun mirasçı olabilmesi için genellikle kendi anne veya babasının, yani miras bırakanın çocuğunun miras bırakanın ölümünden önce ölmüş olması veya mirasçılıktan çıkmış olması gibi durumlar gerekir.
Altsoy zümresinde miras hakkı halefiyet yoluyla ilerler. Bu nedenle torunların saklı payı, mirasçılık durumlarına göre hesaplanır.
Eğer torun mirasçı sıfatı kazanmışsa, saklı payı altsoy gibi yasal miras payının yarısıdır.
Evlatlığın Saklı Payı Var mı?
Evet. Evlatlık, miras bırakanın altsoyu gibi mirasçı olur.
Bu nedenle evlatlığın da saklı payı vardır. Evlatlığın saklı payı, altsoy gibi yasal miras payının yarısıdır.
Evlatlık ilişkisi miras hukukunda önemli sonuçlar doğurur. Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur. Dolayısıyla evlat edinen kişi, evlatlığın saklı payını ihlal edecek şekilde tasarrufta bulunursa evlatlık tenkis davası açabilir.
Miras Bırakan Malının Tamamını Bir Kişiye Bırakabilir mi?
Miras bırakanın saklı paylı mirasçısı yoksa, malvarlığının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf etmesi mümkündür.
Ancak saklı paylı mirasçı varsa, miras bırakan malvarlığının tamamını istediği kişiye bırakamaz. Çünkü altsoy, anne-baba veya sağ kalan eşin saklı payı ihlal edilemez.
Örneğin miras bırakanın çocukları varsa, tüm malvarlığını bir arkadaşına vasiyet etmesi çocukların saklı payını ihlal edebilir. Böyle bir durumda çocuklar tenkis davası açabilir.
Ancak miras bırakanın sadece kardeşleri varsa ve saklı paylı mirasçısı yoksa, kardeşleri dışlayacak şekilde tasarrufta bulunması mümkün olabilir.
Tasarruf Edilebilir Kısım Nedir?
Tasarruf edilebilir kısım, miras bırakanın saklı payları ihlal etmeden üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği malvarlığı bölümüdür.
Saklı paylı mirasçılar varsa, önce onların saklı payları hesaplanır. Geriye kalan kısım, miras bırakanın serbestçe tasarruf edebileceği kısımdır.
Örneğin miras bırakanın eşi ve iki çocuğu varsa:
Eşin yasal miras payı 1/4’tür.
Çocukların toplam yasal miras payı 3/4’tür.
Çocukların saklı payı, yasal paylarının yarısıdır. Yani toplam 3/8.
Eşin saklı payı, altsoy ile birlikte mirasçı olduğu için yasal payının tamamıdır. Yani 1/4.
Toplam saklı pay 3/8 + 1/4 = 5/8 olur.
Bu durumda miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmı 3/8’dir.
Saklı Pay Nasıl Hesaplanır?
Saklı pay hesabı birkaç aşamada yapılır.
Önce miras bırakanın yasal mirasçıları belirlenir. Daha sonra her mirasçının yasal miras payı hesaplanır. Sonra TMK m.506’daki saklı pay oranları uygulanır.
Hesaplama yapılırken terekenin değeri belirlenir. Miras bırakanın ölüm tarihindeki malvarlığı, borçları, sağlararası kazandırmaları, bağışları ve bazı tasarrufları dikkate alınır.
Saklı pay hesabı yalnızca “tapuda kimin üzerine ne var?” sorusuyla yapılamaz. Miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı bağışlar veya mal kaçırma işlemleri de hesapta dikkate alınabilir.
Bu nedenle saklı pay ve tenkis davalarında çoğu zaman bilirkişi incelemesi gerekir.
Saklı Pay İhlali Nedir?
Saklı pay ihlali, miras bırakanın yaptığı ölüme bağlı veya bazı sağlararası tasarruflar nedeniyle saklı paylı mirasçının kanunen korunan payını alamamasıdır.
Örneğin miras bırakan vasiyetnameyle tüm mallarını bir çocuğuna bırakmış olabilir. Diğer çocuklar saklı paylarını alamıyorsa saklı pay ihlali vardır.
Ya da miras bırakan sağlığında bütün taşınmazlarını üçüncü kişilere bağışlamış ve ölümünde geriye saklı payları karşılayacak mal bırakmamış olabilir. Bu durumda da tenkis gündeme gelebilir.
Saklı pay ihlali halinde dava yoluyla miras bırakanın tasarrufları azaltılabilir.
Tenkis Davası Nedir?
Tenkis davası, saklı payı ihlal edilen mirasçının açtığı davadır.
TMK m.560’a göre saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilir.
Tenkis, kelime anlamı olarak azaltma demektir. Hukuki anlamda ise miras bırakanın saklı payı ihlal eden tasarruflarının, saklı payı koruyacak ölçüde azaltılmasıdır.
Örneğin miras bırakan malvarlığının tamamını bir kişiye vasiyet etmişse, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açarak bu vasiyetin saklı paylarını ihlal eden kısmının azaltılmasını isteyebilir.
Kimler Tenkis Davası Açabilir?
Tenkis davasını saklı payı ihlal edilen saklı paylı mirasçılar açabilir.
Bunlar:
Altsoy
Anne ve baba
Sağ kalan eş
Ancak her saklı paylı mirasçı otomatik olarak tenkis davası açamaz. Öncelikle saklı payının gerçekten ihlal edilmiş olması gerekir.
Eğer mirasçı saklı payına denk gelen karşılığı zaten almışsa tenkis davası açamaz.
Örneğin miras bırakan sağlığında çocuğuna saklı payını karşılayacak miktarda kazandırma yapmışsa, bu mirasçının tenkis talebi ayrıca değerlendirilebilir.
Kimler Tenkis Davası Açamaz?
Saklı payı olmayan mirasçılar tenkis davası açamaz.
Örneğin kardeşlerin saklı payı yoktur. Bu nedenle kardeşler, miras bırakanın yaptığı vasiyet veya bağış nedeniyle mirastan tamamen mahrum kalmış olsalar bile saklı pay iddiasıyla tenkis davası açamazlar.
Ayrıca saklı paylı mirasçı olsa bile, saklı payı ihlal edilmemiş kişi tenkis davası açamaz.
Mirasçılık sıfatı bulunmayan kişiler, sadece miras bırakanın tasarrufundan rahatsız oldukları için tenkis davası açamaz.
Tenkis Davası Kime Karşı Açılır?
Tenkis davası, miras bırakanın saklı payı ihlal eden kazandırmasından yararlanan kişiye karşı açılır.
Bu kişi bir mirasçı olabilir. Örneğin miras bırakan tüm mallarını bir çocuğuna bırakmışsa, diğer çocuklar bu çocuğa karşı tenkis davası açabilir.
Bu kişi üçüncü kişi de olabilir. Örneğin miras bırakan malvarlığının büyük kısmını bir vakfa, arkadaşa veya akrabaya vasiyet etmişse dava bu kişilere yöneltilir.
Davalının kim olacağı, saklı payı ihlal eden tasarrufun kime yapıldığına göre belirlenir.
Tenkis Davası Ne Zaman Açılır?
Tenkis davası, miras bırakanın ölümünden sonra açılır.
Çünkü kişi hayattayken miras henüz açılmamıştır. Miras bırakan hayattayken saklı pay ihlalinden söz edilse bile, tenkis davası kural olarak miras bırakanın ölümünden sonra gündeme gelir.
Miras bırakan sağken “babam malları kardeşime devretti, saklı payım ihlal edildi” denilerek tenkis davası açılamaz. Ancak bazı durumlarda muvazaa, tapu iptali veya başka hukuki yollar ayrıca değerlendirilebilir.
Tenkis davasında süreler de önemlidir. Saklı paylı mirasçı, saklı payının ihlal edildiğini öğrendiği tarihe göre süresi içinde dava açmalıdır. Tenkis davasının süreleri ayrı bir başlıkta ayrıca değerlendirilmelidir.
Vasiyetname Saklı Payı İhlal Edebilir mi?
Evet. Vasiyetname ile saklı pay ihlal edilebilir.
Miras bırakan, vasiyetnameyle mallarını belirli kişilere bırakabilir. Ancak bu tasarruf saklı paylı mirasçıların saklı payını ihlal ederse, vasiyetnamenin saklı payı aşan kısmı tenkise tabi olur.
Bu durumda vasiyetname tamamen geçersiz olmaz. Kural olarak sadece saklı payı ihlal eden kısmın azaltılması gündeme gelir.
Örneğin miras bırakan malvarlığının tamamını bir kişiye vasiyet etmişse, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açarak saklı paylarını alabilir.
Bağışlar Saklı Payı İhlal Edebilir mi?
Evet. Miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı bağışlar da saklı payı ihlal edebilir.
Miras bırakan, ölümünden önce mallarını çocuklarından birine veya üçüncü kişilere bağışlayarak diğer mirasçıların saklı payını azaltmış olabilir.
Bu durumda bağışın niteliği, tarihi, kime yapıldığı, miras bırakanın amacı ve tereke üzerindeki etkisi incelenir.
Her bağış otomatik olarak tenkise tabi değildir. Ancak kanunda belirtilen bazı sağlararası kazandırmalar saklı pay hesabında dikkate alınabilir ve şartları varsa tenkis edilebilir.
Satış Gibi Gösterilen Bağışlarda Ne Olur?
Miras bırakan bazen bağışı satış gibi gösterebilir.
Örneğin taşınmaz tapuda satış gibi devredilmiş olabilir; ancak gerçekte para ödenmemiştir. Bu durumda mirasçılar iki farklı hukuki yol değerlendirebilir:
Muris muvazaası
Tenkis davası
Eğer işlem gerçekte bağış olduğu halde satış gibi gösterilmişse muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası gündeme gelebilir.
Eğer geçerli bir bağış var ama saklı payı ihlal ediyorsa tenkis davası gündeme gelir.
Bu iki dava birbirinden farklıdır. Dilekçede hukuki sebep doğru kurulmalıdır.
Saklı Pay ile Muris Muvazaası Arasındaki Fark Nedir?
Saklı pay ve muris muvazaası birbirine karıştırılır.
Saklı pay ihlalinde miras bırakanın yaptığı tasarruf geçerli olabilir; ancak saklı payı aşan kısmı azaltılır. Bunun için tenkis davası açılır.
Muris muvazaasında ise miras bırakanın yaptığı işlem görünürde satış, gerçekte bağış olabilir. Amaç mirasçılardan mal kaçırmak olabilir. Bu durumda tapu iptali ve tescil istenebilir.
Tenkis davasında saklı paylı mirasçı korunur.
Muris muvazaasında ise miras hakkı zedelenen mirasçılar, işlemin muvazaalı olduğunu ileri sürer.
Bu nedenle bir dosyada hem muris muvazaası hem de terditli olarak tenkis talebi gündeme gelebilir.
Saklı Pay Her Zaman Aynen Mal Almayı Sağlar mı?
Hayır. Saklı pay her zaman belli bir taşınmazın aynen alınmasını sağlamaz.
Tenkis davasında amaç, saklı payın parasal veya ayni şekilde korunmasıdır. Mahkeme, saklı payı ihlal eden tasarrufun nasıl azaltılacağına göre karar verir.
Bazı durumlarda taşınmazın belli oranı mirasçıya geçebilir. Bazı durumlarda ise saklı pay bedel olarak karşılanır.
Özellikle bağış veya vasiyet konusu mal üçüncü kişiye geçmişse, tenkis sonucunun nasıl uygulanacağı somut olaya göre belirlenir.
Saklı Pay Hesabında Borçlar Dikkate Alınır mı?
Evet. Saklı pay hesabında terekenin aktifleri yanında borçları da dikkate alınır.
Önce miras bırakanın ölüm tarihindeki malvarlığı belirlenir. Daha sonra borçlar düşülür. Gerekirse saklı pay hesabına dahil edilecek bazı sağlararası kazandırmalar eklenir.
Bu şekilde tenkise esas tereke bulunur.
Bu hesap teknik olduğu için bilirkişi incelemesi gerekebilir.
Saklı Payı İhlal Edilen Mirasçı Ne Yapmalıdır?
Saklı payının ihlal edildiğini düşünen mirasçı öncelikle miras bırakanın malvarlığını ve tasarruflarını araştırmalıdır.
Şu belgeler önemlidir:
Mirasçılık belgesi
Tapu kayıtları
Banka kayıtları
Vasiyetname
Miras sözleşmesi
Bağış belgeleri
Satış sözleşmeleri
Noter işlemleri
Araç kayıtları
Şirket hisseleri
Vergi kayıtları
Tereke tespit kayıtları
Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler
Daha sonra saklı pay oranı hesaplanmalı ve gerçekten ihlal olup olmadığı belirlenmelidir.
Her miras dışı bırakılma hissi saklı pay ihlali anlamına gelmez. Önce hukuki hesap yapılmalıdır.
Saklı Pay Davasında Hangi Deliller Kullanılır?
Saklı pay ve tenkis davalarında başlıca deliller şunlardır:
Mirasçılık belgesi
Nüfus kayıtları
Tapu kayıtları
Banka kayıtları
Vasiyetname
Miras sözleşmesi
Bağış sözleşmeleri
Satış belgeleri
Bilirkişi raporu
Tanık beyanları
Keşif
Ekspertiz raporları
Vergi kayıtları
Ticaret sicili kayıtları
Araç kayıtları
Noter kayıtları
Özellikle taşınmaz devri varsa tapu kayıtları ve satış bedelinin gerçek olup olmadığı önemlidir.
Saklı Paydan Feragat Edilebilir mi?
Evet, miras hakkından veya saklı paydan feragat mümkündür; ancak bu işlem resmi şekilde yapılmalıdır.
Mirasçı, miras bırakanla mirastan feragat sözleşmesi yaparak ileride doğacak miras hakkından vazgeçebilir. Bu sözleşme sıkı şekil şartlarına tabidir.
Basit bir yazı, aile içinde sözlü anlaşma veya “ben miras istemiyorum” beyanı her zaman geçerli mirastan feragat sonucu doğurmaz.
Mirastan feragat ayrı ve teknik bir konudur. Özellikle karşılıklı veya karşılıksız feragat, altsoya etkisi ve saklı paydan vazgeçme sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Saklı Pay Vasiyetname ile Ortadan Kaldırılabilir mi?
Hayır. Miras bırakan vasiyetnameyle saklı payı tamamen ortadan kaldıramaz.
Miras bırakan, saklı paylı mirasçıyı mirastan tamamen çıkarmak istiyorsa bunun için kanunda öngörülen mirasçılıktan çıkarma sebeplerinin bulunması gerekir.
Aksi halde “çocuğuma hiçbir şey bırakmıyorum” şeklindeki vasiyetname, saklı payı ihlal ettiği ölçüde tenkise tabi olabilir.
Yani vasiyetname yapmak, saklı paylı mirasçının hakkını kendiliğinden yok etmez.
Mirastan Çıkarma ile Saklı Pay Arasındaki Fark Nedir?
Mirastan çıkarma, saklı paylı mirasçının miras hakkından yoksun bırakılmasıdır. Ancak bunun için kanunda sayılan ağır sebepler gerekir.
Saklı pay ise normal durumda mirasçının korunmuş asgari payıdır.
Miras bırakan, sadece “oğlumla görüşmüyorum” veya “kızımı sevmiyorum” diyerek saklı payı ortadan kaldıramaz.
Mirastan çıkarma için mirasçının miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi gibi sebepler gerekir.
Sebep yoksa mirastan çıkarma tasarrufu saklı payı ortadan kaldırmayabilir.
Saklı Pay Davasında En Sık Yapılan Hatalar
Bu konuda sık yapılan hatalar şunlardır:
Kardeşlerin saklı payı olduğunu sanmak
Saklı pay ile yasal miras payını karıştırmak
Saklı payın terekenin doğrudan sabit oranı olduğunu düşünmek
Vasiyetnamenin saklı payı tamamen ortadan kaldırabileceğini sanmak
Tenkis davası ile muris muvazaası davasını karıştırmak
Miras bırakan sağken tenkis davası açmaya çalışmak
Saklı pay hesabı yapmadan dava açmak
Miras bırakanın borçlarını dikkate almamak
Sağlığında yapılan bağışları araştırmamak
Tapudaki satışın gerçek mi muvazaalı mı olduğunu değerlendirmemek
Süreleri kaçırmak
Davalı tarafı yanlış göstermek
Bu hatalar davanın reddine veya hak kaybına neden olabilir.
Pratik Kontrol Listesi
Saklı pay ihlali iddiasında şu sorular cevaplanmalıdır:
Miras bırakan ne zaman vefat etti?
Mirasçılık belgesi alındı mı?
Kimler yasal mirasçı?
Saklı paylı mirasçı var mı?
Altsoy var mı?
Sağ kalan eş var mı?
Anne ve baba mirasçı mı?
Kardeşler saklı pay iddia ediyor mu?
Miras bırakan vasiyetname yaptı mı?
Miras sözleşmesi var mı?
Sağlığında bağış yaptı mı?
Taşınmazları kime devretti?
Devirler satış mı, bağış mı?
Satış bedeli gerçekten ödendi mi?
Terekenin aktif ve pasifi nedir?
Saklı pay gerçekten ihlal edildi mi?
Tenkis mi, muris muvazaası mı, yoksa ikisi birlikte mi değerlendirilmeli?
Bu sorular yanıtlanmadan saklı pay davası açmak risklidir.
Sonuç
Mirasta saklı pay, belirli mirasçıların kanunen korunan asgari miras hakkıdır. Miras bırakan malvarlığı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir; ancak saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal edemez.
TMK m.506’ya göre saklı paylı mirasçılar altsoy, anne-baba ve sağ kalan eştir. Altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısıdır. Anne ve babadan her birinin saklı payı yasal miras payının dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı ise birlikte mirasçı olduğu zümreye göre yasal miras payının tamamı veya dörtte üçüdür.
Saklı pay ihlal edilmişse, mirasçı tenkis davası açabilir. TMK m.560’a göre saklı payının karşılığını alamayan mirasçılar, miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilir.
Saklı pay davalarında yasal miras payı, saklı pay oranı, terekenin aktif ve pasifi, vasiyetname, bağışlar, sağlararası devirler, muris muvazaası ihtimali ve dava süreleri birlikte değerlendirilmelidir.