Ortaklığın Giderilmesi Davası
Ortaklığın Giderilmesi Davası Nedir?
Ortaklığın giderilmesi davası, bir mal üzerinde birden fazla kişinin paydaş veya ortak olduğu durumlarda, bu ortaklığın sona erdirilmesi için açılan davadır. Halk arasında bu dava genellikle izale-i şuyu davası olarak bilinir.
Bu dava özellikle miras kalan ev, arsa, tarla, işyeri, araç veya başka mallar üzerinde mirasçıların anlaşamaması halinde gündeme gelir. Mirasçılardan biri malı satmak isterken diğeri satmak istemeyebilir. Bir paydaş taşınmazı kullanırken diğer paydaş hiç yararlanamıyor olabilir. Paydaşlar kendi aralarında paylaşım yapamıyorsa, ortaklığın giderilmesi davası açılarak ortaklık mahkeme yoluyla sona erdirilebilir.
Ortaklığın giderilmesi davasında amaç, paydaşların ortak mülkiyet ilişkisini bitirmektir. Bu ya malın aynen bölünmesiyle ya da malın satılıp satış bedelinin paydaşlar arasında payları oranında dağıtılmasıyla olur.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Ne Demektir?
Ortaklığın giderilmesi davası, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu bir mal üzerindeki ortaklığın sona erdirilmesi için açılan davadır.
Örneğin miras bırakan öldükten sonra geride bir ev bırakmış olabilir. Bu ev mirasçılara birlikte geçer. Mirasçılar evi kendi aralarında paylaşamaz veya satma konusunda anlaşamazsa, mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
Mahkeme öncelikle malın aynen bölünüp bölünemeyeceğine bakar. Eğer mal fiziken ve hukuken bölünebiliyorsa aynen taksim yapılabilir. Bölünmesi mümkün değilse, mal satış yoluyla paraya çevrilir ve bedel paydaşlara payları oranında dağıtılır.
İzale-i Şuyu Ne Demektir?
İzale-i şuyu, eski hukuk dilinde ortaklığın giderilmesi anlamına gelir.
Bugün kanun ve uygulamada daha çok “ortaklığın giderilmesi davası” ifadesi kullanılır. Ancak halk arasında ve uygulamada “izale-i şuyu davası” ifadesi hâlâ yaygındır.
İki ifade aynı davayı anlatır. Yani “izale-i şuyu davası açacağız” denildiğinde kastedilen şey, ortak mülkiyetin mahkeme yoluyla sona erdirilmesidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Kanuna Dayanır?
Ortaklığın giderilmesi davasının temel dayanağı Türk Medeni Kanunu m.698 ve m.699’dur.
TMK m.698’e göre hukuki bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması nedeniyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir.
TMK m.699’a göre paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir. Uygulamada taşınmazların aynen bölünmesi çoğu zaman mümkün olmadığı için ortaklığın satış yoluyla giderilmesi daha sık görülür.
Bu dava, özellikle paydaşlardan birinin ortaklığı sürdürmek istememesi halinde başvurulan temel hukuki yoldur.
Ortaklığın Giderilmesi Davasını Kim Açabilir?
Ortaklığın giderilmesi davasını paydaşlardan veya ortaklardan her biri açabilir.
Miras kalan taşınmazlarda mirasçılardan biri tek başına bu davayı açabilir. Tüm mirasçıların birlikte dava açması gerekmez.
Örneğin beş mirasçıdan biri, miras kalan evin satılmasını istiyor; diğerleri istemiyorsa, satmak isteyen mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
Bu dava bir paydaşın diğer paydaşlara karşı açtığı davadır. Davacı paydaş kendi payı oranında değil, mal üzerindeki ortaklığın tamamen sona erdirilmesini ister.
Davada Tüm Paydaşların Yer Alması Gerekir mi?
Evet. Ortaklığın giderilmesi davasında tüm paydaşların davaya dahil edilmesi gerekir.
Çünkü dava sonunda verilecek karar, mal üzerindeki bütün paydaşların hakkını etkiler. Bu nedenle taraf teşkili tam yapılmalıdır. Yargıtay kararlarında da ortaklığın giderilmesi davasında bütün paydaşların davada yer almasının zorunlu olduğu ve taraf teşkilinin kamu düzenine ilişkin olduğu vurgulanmaktadır.
Örneğin miras kalan taşınmazda 8 mirasçı varsa, davacı bir kişi olsa bile diğer 7 mirasçı davalı olarak gösterilmelidir.
Paydaşlardan biri ölmüşse, onun mirasçıları davaya dahil edilmelidir. Aksi halde dava eksik tarafla yürütülemez.
Miras Kalan Ev İçin Ortaklığın Giderilmesi Davası Açılabilir mi?
Evet. Miras kalan ev için ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.
Miras bırakanın ölümüyle birlikte mirasçılar, miras malları üzerinde birlikte hak sahibi olur. Mirasçılar evi satma, paylaşma veya kullanma konusunda anlaşamazsa mirasçılardan biri bu davayı açabilir.
Örneğin miras kalan evde kardeşlerden biri oturuyor, diğer kardeşler evi satmak istiyor olabilir. Evde oturan kardeş satışa yanaşmıyorsa, diğer mirasçılar ortaklığın giderilmesi davası açarak evin satılmasını isteyebilir.
Mahkeme evin aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Bir konutun fiziken ve hukuken bağımsız bölümlere ayrılması çoğu zaman mümkün olmadığı için genellikle satış yoluyla ortaklık giderilir.
Miras Kalan Tarla veya Arsa İçin Açılabilir mi?
Evet. Miras kalan tarla, arsa, bağ, bahçe veya arazi için de ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.
Ancak tarım arazileri, imar durumu, ifraz şartları, yüzölçümü ve bölünme yasağı gibi özel kurallar nedeniyle aynen taksim her zaman mümkün olmayabilir.
Mahkeme taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğini araştırır. Belediye, kadastro, tapu, ziraat ve imar kayıtları incelenebilir. Taşınmaz hukuken bölünemiyorsa satış yoluna gidilir.
Özellikle tarım arazilerinde bölünme sınırları ve özel mevzuat dikkate alınmalıdır.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Mallar İçin Açılabilir?
Bu dava taşınmazlar için açılabileceği gibi bazı taşınır mallar için de açılabilir.
En sık dava konusu olan mallar şunlardır:
Ev
Arsa
Tarla
İşyeri
Dükkan
Bağ ve bahçe
Yazlık
Araç
Miras kalan hisseli taşınmazlar
Paylı mülkiyete konu mallar
Elbirliği mülkiyetine konu miras malları
Ancak uygulamada en yaygın olanı taşınmazlara ilişkin ortaklığın giderilmesi davalarıdır.
Paylı Mülkiyet ile Elbirliği Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?
Paylı mülkiyette herkesin payı bellidir. Örneğin bir taşınmazda A’nın 1/2, B’nin 1/4, C’nin 1/4 payı olabilir.
Elbirliği mülkiyetinde ise paylar belirli değildir. Miras ortaklığı buna örnektir. Mirasçılar terekeye birlikte malik olur; belirli mallar üzerinde tek tek payları ayrılmış değildir.
Miras kalan mallarda genellikle önce elbirliği mülkiyeti vardır. Mirasçılık belgesiyle pay oranları bilinse bile, miras ortaklığı devam eder. İntikal ve paylaşım yapılmadıkça elbirliği ilişkisi sürebilir.
Ortaklığın giderilmesi davası hem paylı mülkiyette hem de elbirliği mülkiyetinde gündeme gelebilir.
Mahkeme Ortaklığı Nasıl Giderir?
Mahkeme ortaklığı iki temel yolla giderebilir:
Aynen taksim
Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi
Aynen taksim, malın fiziken ve hukuken bölünerek paydaşlara verilmesidir. Örneğin büyük ve bölünebilir bir arsa, imar ve teknik şartlar uygunsa paydaşlara ayrı parseller şeklinde bölünebilir.
Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi ise malın açık artırmayla satılması ve satış bedelinin paydaşlar arasında payları oranında dağıtılmasıdır.
TMK m.699’da paylaşmanın aynen bölüşme veya satış bedelinin bölüşülmesi biçiminde yapılabileceği düzenlenmiştir.
Aynen Taksim Nedir?
Aynen taksim, ortak malın bölünerek paydaşlara ayrı ayrı verilmesidir.
Örneğin büyük bir arazi imar mevzuatına uygun şekilde bölünebiliyorsa, her paydaşa payına karşılık gelen bölüm verilebilir.
Ancak aynen taksim için bazı şartlar gerekir:
Mal fiziken bölünebilir olmalıdır.
Bölünme hukuken mümkün olmalıdır.
Paydaşların paylarına uygun bölünme yapılabilmelidir.
Malın değeri ciddi şekilde düşmemelidir.
İmar, kadastro ve teknik şartlar uygun olmalıdır.
Örneğin bir apartman dairesi aynen taksim edilemez. Çünkü bir daireyi paydaşlara bağımsız ve kullanılabilir şekilde bölmek mümkün değildir. Bu durumda satış yoluna gidilir.
Satış Yoluyla Ortaklığın Giderilmesi Nedir?
Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi, ortak malın açık artırma yoluyla satılması ve satış bedelinin paydaşlara payları oranında dağıtılmasıdır.
Uygulamada en sık görülen yöntem budur. Çünkü birçok taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değildir.
Mahkeme satışa karar verdikten sonra satış işlemleri satış memurluğu tarafından yürütülür. Taşınmaz için kıymet takdiri yapılır, ilanlar hazırlanır, açık artırma gerçekleştirilir ve satış bedeli paydaşlara dağıtılır.
Satış genel açık artırma yoluyla yapılır. Ancak tüm paydaşlar kabul ederse satış yalnızca paydaşlar arasında yapılabilir. Paydaşlar arasında satış için tüm paydaşların rızası aranır; aksi halde genel açık artırma usulü gündeme gelir.
Satış Herkese Açık mı Yapılır?
Kural olarak satış açık artırma yoluyla herkese açık yapılır.
Ancak tüm paydaşlar satışın sadece paydaşlar arasında yapılmasını kabul ederse, satış paydaşlar arasında yapılabilir.
Burada oybirliği önemlidir. Paydaşlardan biri dahi satışın sadece paydaşlar arasında yapılmasına rıza göstermezse, satış genel açık artırma yoluyla yapılır.
Bu nedenle “evi sadece mirasçılar arasında açık artırmaya çıkaralım” denilecekse tüm mirasçıların buna açıkça rıza göstermesi gerekir.
Paydaşlardan Biri Malı Satın Alabilir mi?
Evet. Satış açık artırma yoluyla yapılırsa paydaşlardan biri de ihaleye katılıp malı satın alabilir.
Örneğin miras kalan evi kardeşlerden biri almak istiyorsa, satış aşamasında ihaleye katılabilir ve en yüksek teklifi verirse taşınmazı satın alabilir.
Ancak mahkeme aşamasında “ben bu evi almak istiyorum, doğrudan bana verilsin” demek genellikle yeterli değildir. Diğer paydaşlar anlaşmıyorsa satış sürecine gidilir.
Paydaşlar kendi aralarında anlaşırsa mahkemeye gerek kalmadan satış veya paylaşım yapabilirler.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Görevli Mahkeme Hangisidir?
Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
HMK m.4 kapsamında taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Bu nedenle dava asliye hukuk mahkemesinde değil, sulh hukuk mahkemesinde açılmalıdır.
Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme görev konusunu kendiliğinden dikkate alır.
Yetkili Mahkeme Neresidir?
Taşınmazlara ilişkin ortaklığın giderilmesi davasında yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
Örneğin taşınmaz Sakarya’da ise dava Sakarya’daki ilgili sulh hukuk mahkemesinde açılır.
Birden fazla taşınmaz varsa ve farklı yerlerde bulunuyorsa yetki konusu ayrıca değerlendirilmelidir. Uygulamada taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde dava açılması gündeme gelebilir; ancak her dosyada taşınmazların konumu ve talep yapısı kontrol edilmelidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Davalı Kimdir?
Davada davalılar, davacı dışındaki tüm paydaşlardır.
Örneğin 6 mirasçı varsa ve içlerinden biri dava açıyorsa, diğer 5 mirasçı davalı olarak gösterilir.
Paydaşlardan biri vefat etmişse, onun mirasçıları davaya dahil edilmelidir. Bu durumda ölen paydaşın mirasçılık belgesi alınmalı ve mirasçıları tespit edilmelidir.
Eksik tarafla karar verilirse karar bozulabilir veya süreç uzayabilir.
Mirasçılardan Biri Satış İstemiyorsa Dava Açılabilir mi?
Evet. Zaten bu dava çoğu zaman paydaşlardan biri satış istemediğinde açılır.
Ortaklığın giderilmesi davası için tüm mirasçıların rızası gerekmez. Paydaşlardan biri ortaklığın sona ermesini istiyorsa dava açabilir.
Diğer mirasçı “ben satmak istemiyorum” dese bile, hukuken ortaklığı sonsuza kadar sürdürme zorunluluğu yoktur. TMK m.698 paydaşlardan her birine paylaşma isteme hakkı tanır.
Ancak hukuki işlemle paylaşmayı isteme hakkı belirli süre sınırlanmış olabilir veya mal sürekli bir amaca özgülenmiş olabilir. Bu tür istisnalar ayrıca değerlendirilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Engellenebilir mi?
Genel kural olarak paydaşlardan biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir ve diğer paydaşlar sırf istemedikleri için davayı engelleyemez.
Ancak bazı istisnalar vardır.
Örneğin paydaşlar arasında ortaklığı sürdürme sözleşmesi yapılmış olabilir. TMK m.698’e göre paylaşmayı isteme hakkı hukuki işlemle en çok 10 yıllık süreyle sınırlandırılabilir. Taşınmazlarda paylı mülkiyetin devamına ilişkin sözleşmeler resmi şekle bağlıdır ve tapu kütüğüne şerh verilebilir.
Ayrıca malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması da paylaşma talebini engelleyebilir.
Bunun dışında dava teknik sebeplerle gecikebilir: taraf teşkili eksik olabilir, mirasçılık belgesi alınması gerekebilir, taşınmazın imar durumu araştırılabilir, kıymet takdiri yapılabilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Kusur veya Haklılık Aranır mı?
Hayır. Bu davada boşanma veya tazminat davasındaki gibi kusur aranmaz.
Paydaşlardan birinin ortaklığı sürdürmek istememesi yeterlidir. “Neden satmak istiyorsun?” veya “Diğer mirasçı haksız mı?” gibi sorular davanın özü bakımından belirleyici değildir.
Bu dava, mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesine yöneliktir. Paydaşlar arasındaki kişisel anlaşmazlıklar, kırgınlıklar veya aile içi sorunlar davanın açılabilmesi için şart değildir.
Evde Oturan Mirasçı Satışı Engelleyebilir mi?
Kural olarak hayır.
Miras kalan evde mirasçılardan birinin oturması, diğer mirasçıların ortaklığın giderilmesi davası açmasına engel değildir.
Evde oturan mirasçı “ben burada yaşıyorum, satış yapılamaz” diyerek ortaklığı sonsuza kadar sürdüremez.
Ancak evde oturmasının hukuki bir dayanağı varsa, örneğin kira sözleşmesi, intifa hakkı, aile konutu iddiası veya başka özel durumlar varsa bunlar ayrıca değerlendirilir.
Aksi halde ortaklık satış yoluyla giderilebilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Ecrimisil İstenebilir mi?
Ortaklığın giderilmesi davası ile ecrimisil davası farklıdır.
Ortaklığın giderilmesi davasında mahkeme ortaklığı sona erdirir. Ecrimisil ise bir paydaşın ortak malı diğer paydaşların kullanımını engelleyerek tek başına kullanması halinde istenebilecek haksız kullanım bedelidir.
Örneğin miras kalan evde kardeşlerden biri yıllardır oturuyor ve diğer mirasçılara hiçbir ödeme yapmıyorsa, diğer mirasçılar şartları varsa ecrimisil talep edebilir.
Ancak ecrimisil talebi genellikle ayrı dava konusu yapılır. Ortaklığın giderilmesi davasında doğrudan ecrimisil hesabı yapılmaz.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Kira Geliri Ne Olur?
Miras kalan taşınmaz kiraya verilmişse, kira gelirleri miras payları oranında mirasçılara aittir.
Ancak ortaklığın giderilmesi davasında temel konu kira gelirlerinin paylaşımı değil, ortaklığın sona erdirilmesidir.
Kira gelirlerini bir mirasçı alıyor ve diğerlerine vermiyorsa, diğer mirasçılar alacak veya ecrimisil benzeri taleplerini ayrıca ileri sürebilir.
Satış yapılırsa, taşınmazın kira ilişkisi ve kiracının durumu ayrıca değerlendirilir. Kiracının varlığı satışa engel değildir; ancak taşınmazın değerini ve alıcı ilgisini etkileyebilir.
Kiracılı Taşınmaz İçin Ortaklığın Giderilmesi Davası Açılır mı?
Evet. Taşınmazda kiracı bulunması ortaklığın giderilmesi davası açılmasına engel değildir.
Ancak satıştan sonra yeni malik, kira ilişkisiyle ilgili haklarını Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre kullanabilir.
Ortaklığın giderilmesi davası taşınmazın mülkiyet ortaklığını sona erdirir; kira sözleşmesinin akıbeti ayrıca değerlendirilir.
Üzerinde İpotek veya Haciz Olan Taşınmaz İçin Dava Açılır mı?
Evet. Üzerinde ipotek, haciz veya başka takyidat bulunan taşınmazlar için de ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.
Ancak satış sürecinde bu takyidatlar dikkate alınır. Tapu kaydındaki şerhler, ipotekler, hacizler ve diğer sınırlamalar satış bedelinin dağıtımını etkileyebilir.
Bu nedenle dava açmadan önce güncel tapu kaydı alınmalı ve taşınmaz üzerindeki tüm takyidatlar incelenmelidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Kıymet Takdiri Nasıl Yapılır?
Satış kararı verilirse taşınmazın değeri belirlenir.
Kıymet takdiri genellikle bilirkişi aracılığıyla yapılır. Taşınmazın konumu, imar durumu, yüzölçümü, yapı özellikleri, emsal satışlar, kullanım durumu ve piyasa koşulları dikkate alınır.
Taraflar kıymet takdirine itiraz edebilir. Değerin düşük belirlenmesi, satışta hak kaybına yol açabileceği için kıymet takdiri dikkatle incelenmelidir.
Satış Bedeli Nasıl Paylaştırılır?
Satış yapıldıktan sonra elde edilen bedel, paydaşlara tapudaki veya mirasçılık belgesindeki payları oranında dağıtılır.
Örneğin taşınmaz 4 milyon TL’ye satılmış ve dört kardeş eşit paylı mirasçıysa, her birine 1 milyon TL düşer. Ancak satış masrafları, harçlar, vergiler, ipotek veya haciz gibi kalemler varsa bunlar satış bedelinden düşülebilir veya öncelikle ödenebilir.
Pay oranları doğru belirlenmelidir. Mirasçılık belgesinde veya tapu kaydında hata varsa önce bu sorun çözülmelidir.
Satış Bedeli Düşük Kalırsa Ne Olur?
Satış açık artırma yoluyla yapıldığı için taşınmaz her zaman beklenen piyasa değerinde satılmayabilir.
Bu, ortaklığın giderilmesi davalarının en büyük pratik risklerinden biridir. Paydaşlar mahkeme satışı yerine kendi aralarında anlaşarak taşınmazı serbest piyasada satarsa çoğu zaman daha iyi bedel elde edebilir.
Bu nedenle dava açmadan önce paydaşlar arasında anlaşmalı satış ihtimali değerlendirilmelidir.
Ancak anlaşma mümkün değilse ortaklığın giderilmesi davası kaçınılmaz hale gelebilir.
Paydaşlar Dava Devam Ederken Anlaşabilir mi?
Evet. Paydaşlar dava devam ederken anlaşabilir.
Örneğin bir paydaş diğerlerinin payını satın alabilir. Ya da taşınmaz üçüncü kişiye rızai satışla satılıp bedel paylaşılabilir. Bu durumda dava konusuz kalabilir veya taraflar davadan feragat/geri alma yoluna gidebilir.
Anlaşmalı çözüm, mahkeme satışına göre çoğu zaman daha hızlı ve ekonomik olabilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Ne Kadar Sürer?
Davanın süresi dosyanın durumuna göre değişir.
Süreyi etkileyen başlıca faktörler şunlardır:
Paydaş sayısı
Ölen paydaşların mirasçılarının tespiti
Adres ve tebligat sorunları
Taşınmaz sayısı
Aynen taksim araştırması
İmar ve belediye yazışmaları
Kıymet takdiri
Bilirkişi raporu
İtirazlar
Satış işlemleri
Birden fazla taşınmaz ve çok sayıda mirasçı varsa süreç uzayabilir. Taraf teşkili eksikse dava ciddi şekilde gecikir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Masrafları Kim Öder?
Dava açarken davacı harç ve gider avansı yatırır.
Ancak yargılama sonunda masraflar genellikle paydaşların payları oranında yükletilir. Çünkü ortaklığın giderilmesi davası iki taraflı fayda sağlayan bir dava niteliğindedir.
Satış masrafları da satış bedelinden karşılanabilir.
Ancak somut dosyada mahkemenin kararına göre masraf paylaşımı değişebilir.
Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?
Ortaklığın giderilmesi davasında avukatlık ücreti, dava değeri, taşınmaz sayısı, paydaş sayısı, işin zorluğu ve avukatlık sözleşmesine göre belirlenir.
Karşı vekâlet ücreti bakımından ise mahkeme kararında tarafların durumuna göre hüküm kurulur.
Bu tür davalarda taşınmaz değeri yüksek olduğu için dava stratejisi, kıymet takdiri, satış süreci ve tedbirler dikkatle takip edilmelidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Dava açmadan önce şu belgeler hazırlanmalıdır:
Tapu kaydı
Mirasçılık belgesi
Nüfus kayıtları
Paydaşların kimlik ve adres bilgileri
Taşınmazın ada-parsel bilgisi
Varsa imar durumu
Varsa kira sözleşmesi
Varsa ipotek, haciz veya şerh bilgileri
Varsa paydaşlar arasındaki anlaşmalar
Ölen paydaş varsa onun mirasçılık belgesi
Belgeler ne kadar eksiksiz hazırlanırsa dava o kadar sağlıklı ilerler.
Ortaklığın Giderilmesi Davası İçin Örnek Dilekçe
NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACI:
Ad Soyad: […]
T.C. Kimlik No: […]
Adres: […]
DAVALILAR:
- Ad Soyad: […]
T.C. Kimlik No: […]
Adres: […] - Ad Soyad: […]
T.C. Kimlik No: […]
Adres: […]
KONU:
Paylı/elbirliği mülkiyetine konu taşınmaz üzerindeki ortaklığın giderilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
- Davacı ve davalılar, […] ili, […] ilçesi, […] mahallesi, […] ada, […] parsel sayılı taşınmazda paydaş/mirasçı durumundadır.
- Taraflar arasında dava konusu taşınmazın kullanımı, paylaşımı veya satışı konusunda anlaşma sağlanamamıştır. Ortaklığın rızaen giderilmesi mümkün olmamıştır.
- Dava konusu taşınmazın aynen taksimi mümkün ise aynen taksim suretiyle, aynen taksimin mümkün olmadığının anlaşılması halinde satış suretiyle ortaklığın giderilmesi gerekmektedir.
- Türk Medeni Kanunu m.698 uyarınca paydaşlardan her biri, ortaklığın giderilmesini isteyebilir. TMK m.699 uyarınca paylaşma aynen bölüşme veya satış bedelinin bölüşülmesi yoluyla yapılabilir.
HUKUKİ NEDENLER
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.698, m.699, HMK m.4 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
Tapu kayıtları, mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, belediye ve imar kayıtları, tanık beyanları ve sair yasal deliller.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- Dava konusu […] ili, […] ilçesi, […] ada, […] parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim yoluyla giderilmesine,
- Aynen taksimin mümkün olmadığının anlaşılması halinde taşınmazın satış yoluyla ortaklığının giderilmesine,
- Satış bedelinin taraflara payları oranında dağıtılmasına,
- Yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin paydaşlara payları oranında yükletilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
Tarih: […]
Davacı / Vekili: […]
İmza: […]
EKLER
- Tapu kaydı
- Mirasçılık belgesi
- Nüfus kayıt örneği
- Diğer belgeler
Ortaklığın Giderilmesi Davasında En Sık Yapılan Hatalar
Bu konuda sık yapılan hatalar şunlardır:
Tüm paydaşları davaya dahil etmemek
Ölen paydaşların mirasçılarını tespit etmemek
Güncel tapu kaydı almadan dava açmak
Taşınmaz üzerindeki haciz, ipotek ve şerhleri incelememek
Aynen taksim ihtimalini değerlendirmemek
Satış bedelinin düşük kalabileceğini hesaba katmamak
Kıymet takdirine itiraz süresini kaçırmak
Paydaşlar arasında anlaşmalı satış ihtimalini denememek
Kiracı veya kullanım durumunu değerlendirmemek
Ecrimisil talebi ile ortaklığın giderilmesi davasını karıştırmak
Ortaklığın giderilmesi kararının doğrudan miras paylaşımı yaptığını sanmak
Bu hatalar süreci uzatabilir veya ekonomik kayba neden olabilir.
Pratik Kontrol Listesi
Ortaklığın giderilmesi davası açmadan önce şu sorular cevaplanmalıdır:
Mal taşınmaz mı, taşınır mı?
Tapu kaydı güncel mi?
Paylı mülkiyet mi, elbirliği mülkiyeti mi var?
Mirasçılık belgesi alındı mı?
Tüm paydaşlar belli mi?
Paydaşlardan ölen var mı?
Ölen paydaşın mirasçıları tespit edildi mi?
Taşınmazın aynen taksimi mümkün mü?
İmar durumu uygun mu?
Taşınmazda kiracı var mı?
Taşınmazı paydaşlardan biri mi kullanıyor?
Ecrimisil talebi ayrıca değerlendirilecek mi?
Tapuda ipotek, haciz veya şerh var mı?
Paydaşlar arasında satış konusunda anlaşma ihtimali var mı?
Satış sadece paydaşlar arasında mı istenecek?
Tüm paydaşlar buna rıza gösteriyor mu?
Bu sorular netleşmeden dava açmak süreci gereksiz uzatabilir.
Sonuç
Ortaklığın giderilmesi davası, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu bir mal üzerindeki ortaklığın mahkeme yoluyla sona erdirilmesini sağlayan davadır. Halk arasında izale-i şuyu davası olarak bilinir.
Bu dava özellikle miras kalan ev, arsa, tarla, işyeri veya başka mallar üzerinde mirasçıların anlaşamaması halinde gündeme gelir. Paydaşlardan biri ortaklığı sürdürmek istemiyorsa, kural olarak ortaklığın giderilmesini isteyebilir.
TMK m.698 paydaşlardan her birine paylaşma isteme hakkı tanır. TMK m.699 ise paylaşmanın aynen bölüşme veya satış bedelinin bölüşülmesi yoluyla yapılacağını düzenler.
Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Taşınmazlar bakımından yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
Dava açılırken tüm paydaşların davaya dahil edilmesi gerekir. Eksik tarafla karar verilmesi mümkün değildir. Mahkeme, malın aynen bölünüp bölünemeyeceğini değerlendirir; aynen taksim mümkün değilse satış yoluyla ortaklık giderilir. Satış bedeli, paydaşlara payları oranında dağıtılır.
Bu nedenle ortaklığın giderilmesi davası açmadan önce tapu kaydı, mirasçılık belgesi, paydaşlar, imar durumu, taşınmaz üzerindeki haciz-ipotek-şerhler, aynen taksim ihtimali, kıymet takdiri ve satış süreci dikkatle değerlendirilmelidir.