Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Boşanma davasında mahkemenin duruşmada “tarafların boşanmalarına” karar vermesi, tarafların o anda hukuken boşandığı anlamına gelmez. Boşanma kararının hukuki sonuç doğurabilmesi için kararın kesinleşmesi gerekir.
Boşanma kararı kesinleşmeden tarafların nüfus kaydında medeni hâli değişmez, taraflar yeniden evlenemez ve kararın kesinleşmesine bağlı bazı sonuçlar doğmaz.
Bu nedenle boşanma davasında en çok karıştırılan konulardan biri şudur: Karar verilmesi başka, kararın kesinleşmesi başkadır.
Mahkeme duruşmada boşanma kararı verebilir. Ancak gerekçeli karar yazılır, taraflara tebliğ edilir, kanun yolu süresi geçer veya taraflar kanun yolundan feragat eder. Ancak bu aşamalardan sonra karar kesinleşir.
Boşanma Kararı Verilince Hemen Boşanmış Sayılır mıyım?
Hayır. Mahkeme boşanma kararı verdiğinde taraflar hemen boşanmış sayılmaz.
Duruşmada açıklanan karar genellikle kısa karardır. Kısa kararda mahkeme, tarafların boşanmalarına, velayete, nafakaya, tazminata, yargılama giderlerine ve diğer taleplere ilişkin hüküm kurabilir.
Ancak bu kararın kesinleşmesi gerekir.
Boşanma, mahkeme kararının kesinleşmesiyle gerçekleşir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün açıklamasında da boşanmanın evlilik birliğinin mahkeme kararının kesinleşmesiyle son bulduğu ve boşanma tarihinin kararın kesinleştiği tarih olduğu belirtilmektedir.
Bu nedenle duruşmada boşanma kararı verilmiş olsa bile, kesinleşme işlemi tamamlanmadan taraflar hukuken hâlâ evli görünür.
Kısa Karar Nedir?
Kısa karar, duruşma sonunda mahkemenin açıkladığı hüküm sonucudur.
Örneğin hâkim duruşmada:
“Tarafların boşanmalarına, müşterek çocuğun velayetinin anneye verilmesine, çocuk lehine iştirak nafakasına, davacı lehine manevi tazminata…” şeklinde karar açıklayabilir.
Bu açıklanan karar kısa karardır.
Kısa karar, hükmün ana sonucunu gösterir. Ancak kararın ayrıntılı gerekçesi daha sonra yazılır. Tarafların kanun yoluna başvurabilmesi için gerekçeli kararın yazılması ve taraflara tebliğ edilmesi gerekir.
Bu nedenle kısa karar açıklanmış olsa bile istinaf süresi genellikle hemen başlamaz. Süre, gerekçeli kararın usulüne uygun şekilde taraflara tebliğiyle başlar.
Gerekçeli Karar Nedir?
Gerekçeli karar, mahkemenin verdiği kararın nedenlerini ayrıntılı olarak açıkladığı karardır.
Boşanma davasında gerekçeli kararda mahkeme; tarafların iddia ve savunmalarını, delilleri, kusur değerlendirmesini, velayet gerekçesini, nafaka ve tazminat değerlendirmesini ve sonuç hükmünü açıklar.
Gerekçeli karar yazıldıktan sonra taraflara tebliğ edilir. İşte kanun yolu süresi, yani istinaf süresi, kural olarak gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren işlemeye başlar.
HMK m.345’e göre istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır ve bu süre ilamın taraflara usulüne uygun tebliğiyle işlemeye başlar.
Bu nedenle “duruşmada karar verildi, iki hafta geçti, kesinleşti” demek her zaman doğru değildir. Esas olan gerekçeli kararın taraflara tebliğidir.
Gerekçeli Karar Yazılmadan Karar Kesinleşir mi?
Hayır. Gerekçeli karar yazılmadan ve taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeden karar kesinleşmez.
Duruşmada kısa karar açıklansa bile tarafların karara karşı istinaf hakkını kullanabilmesi için gerekçeli kararı görmesi gerekir.
Bu nedenle mahkeme önce gerekçeli kararı yazar. Daha sonra taraflara tebliğ edilir. Tebliğden itibaren iki haftalık istinaf süresi başlar. Taraflar bu süre içinde istinafa başvurmazsa, karar kesinleşebilir.
Ancak taraflar gerekçeli kararın tebliğinden sonra kanun yolundan feragat ederlerse, iki haftalık sürenin tamamı beklenmeden kararın kesinleştirilmesi mümkün olabilir.
İstinaf Süresi Ne Kadardır?
Boşanma kararına karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın taraflara usulüne uygun şekilde tebliğinden itibaren iki haftadır.
Bu süre HMK m.345’te düzenlenmiştir. Maddeye göre istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır ve süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar.
Örneğin gerekçeli karar davacıya 1 Haziran’da, davalıya 5 Haziran’da tebliğ edilmişse her taraf bakımından süre kendi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Kararın kesinleşebilmesi için yalnızca bir tarafın süresinin dolması yetmez. Her iki taraf bakımından da kanun yolu süresinin geçmesi veya tarafların kanun yolundan feragat etmesi gerekir.
İki Haftalık Süre Ne Zaman Başlar?
İki haftalık istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar.
Duruşmada kararın yüzünüze karşı açıklanması, çoğu durumda istinaf süresini başlatmaz. Çünkü hukuk davalarında istinaf süresi ilamın usulüne uygun tebliğiyle başlar.
Bu nedenle boşanma kararında kritik tarih, duruşma tarihi değil, gerekçeli kararın tebliğ tarihidir.
Ancak her dosyada tebliğ işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Yanlış adrese tebligat, usulsüz tebliğ, vekile değil asile tebliğ, elektronik tebligat tarihi gibi hususlar süre hesabında önemlidir.
Taraflardan Biri İstinafa Başvurursa Karar Kesinleşir mi?
Hayır. Taraflardan biri süresinde istinafa başvurursa karar kesinleşmez.
Dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne gider. İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını inceler. İstinaf başvurusu boşanma hükmüne, kusur değerlendirmesine, nafaka, tazminat, velayet veya başka kararlara yönelik olabilir.
İstinaf süreci tamamlanmadan karar kesinleşmez. Ancak bazı durumlarda kararın belirli kısımları istinaf edilmeyip diğer kısımları istinaf edilebilir. Boşanma hükmünün kesinleşip kesinleşmeyeceği, istinafın kapsamına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Örneğin taraflar boşanma kısmını istinaf etmeyip yalnızca nafaka veya tazminat yönünden istinafa gidebilir. Bu durumda boşanma hükmünün kesinleşmesi ile feri taleplerin istinafta incelenmesi konusu teknik olarak ayrıca değerlendirilir.
Sadece Nafaka veya Tazminat İstinaf Edilirse Boşanma Kesinleşir mi?
Bu konu uygulamada teknik değerlendirme gerektirir.
Taraflardan biri yalnızca nafaka, tazminat, vekâlet ücreti veya yargılama gideri yönünden istinafa başvurmuş olabilir. Boşanma hükmü istinaf edilmemişse, boşanma kısmının kesinleşmesi gündeme gelebilir.
Ancak istinaf dilekçesinin kapsamı dikkatle incelenmelidir. Dilekçede sadece feri talepler mi istinaf edilmiş, yoksa boşanma ve kusur değerlendirmesi de istinaf edilmiş mi? Bu ayrım önemlidir.
Çünkü kusur değerlendirmesi tazminat ve nafaka bakımından doğrudan etkili olabilir. Bu nedenle kararın hangi bölümlerinin kesinleştiği, istinaf başvurusunun kapsamına göre belirlenmelidir.
Bu tür durumlarda kesinleşme şerhi alınmadan önce istinaf dilekçesi ve mahkemenin değerlendirmesi incelenmelidir.
Taraflar İstinaftan Feragat Ederse Karar Daha Hızlı Kesinleşir mi?
Evet. Taraflar gerekçeli kararın tebliğinden sonra istinaf kanun yoluna başvurma haklarından feragat ederlerse, iki haftalık sürenin dolması beklenmeden karar kesinleşebilir.
Ancak burada önemli nokta şudur: Feragat beyanı açık, yazılı ve usulüne uygun olmalıdır. Genellikle taraflar veya vekilleri mahkemeye istinaf kanun yolundan feragat dilekçesi sunar.
Eğer her iki taraf da kanun yolundan feragat ederse mahkeme kesinleşme işlemlerini daha hızlı yapabilir.
Bu yol özellikle anlaşmalı boşanma davalarında sık kullanılır. Taraflar boşanma kararını aldıktan sonra gerekçeli kararın yazılıp tebliğ edilmesini ve istinaftan feragat beyanını vererek kararın hızlı kesinleşmesini isteyebilir.
Anlaşmalı Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Anlaşmalı boşanma kararı da kesinleşmeden hukuki olarak boşanma gerçekleşmez.
Anlaşmalı boşanma davasında mahkeme duruşmada tarafların boşanmalarına karar verir. Ancak bu karar da gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliği ve istinaf süresinin dolmasıyla kesinleşir.
Taraflar gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra istinaftan feragat dilekçesi verirlerse karar daha hızlı kesinleşebilir.
Anlaşmalı boşanma protokolü imzalamak veya duruşmada boşanma kararı almak tek başına nüfusta boşanmış görünmek için yeterli değildir. Kesinleşme işlemi yapılmadan taraflar hukuken evli kabul edilir.
Çekişmeli Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Çekişmeli boşanma kararının kesinleşmesi genellikle daha uzun sürebilir.
Çünkü çekişmeli davalarda taraflardan biri boşanma kararını, kusur değerlendirmesini, velayeti, nafakayı, tazminatı veya başka hükümleri istinaf edebilir.
Eğer hiçbir taraf istinaf etmezse, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık sürelerin geçmesiyle karar kesinleşebilir.
Ancak istinaf başvurusu yapılırsa dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne gider. İstinaf kararından sonra şartları varsa temyiz aşaması da gündeme gelebilir.
Bu nedenle çekişmeli boşanma davalarında kesinleşme süresi, tarafların kanun yoluna başvurup başvurmamasına göre değişir.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Yeniden Evlenilebilir mi?
Hayır. Boşanma kararı kesinleşmeden taraflar yeniden evlenemez.
Çünkü hukuken evlilik, boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer. Kesinleşme olmadan nüfus kaydında medeni hâl evli olarak görünmeye devam eder.
Bu nedenle mahkeme duruşmada boşanma kararı vermiş olsa bile, taraflar kesinleşme şerhi alınmadan ve karar nüfusa işlenmeden yeniden evlilik işlemi yapamaz.
Ayrıca kadın bakımından Türk Medeni Kanunu’ndaki bekleme süresi, yani iddet müddeti konusu da ayrıca gündeme gelebilir. Bu süre boşanma kararının kesinleşmesinden sonra hesaplanır.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Soyadı Değişir mi?
Hayır. Boşanma kararı kesinleşmeden nüfus kaydı değişmez.
Kadının evlilik soyadını bırakıp önceki soyadına dönmesi, boşanma kararının kesinleşmesi ve nüfus kayıtlarına işlenmesiyle gerçekleşir.
Eğer kadın boşandığı eşinin soyadını kullanmaya devam etmek istiyorsa, bu konuda mahkemeden izin talep etmesi gerekir. Türk Medeni Kanunu m.173 kapsamında kadın, boşandığı eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun eski eşe zarar vermeyeceğini ispatlarsa hâkimden izin isteyebilir.
Ancak genel kural, boşanmanın kesinleşmesiyle kadının önceki soyadına dönmesidir.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Nüfusa İşlenir mi?
Hayır. Boşanma kararı kesinleşmeden nüfusa işlenmez.
Nüfus kaydında değişiklik yapılabilmesi için kararın kesinleşmiş olması gerekir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, boşanmanın mahkeme kararının kesinleşmesiyle evlilik birliğini sona erdirdiğini belirtmektedir.
Kesinleşme işlemi yapıldıktan sonra mahkeme kararı ilgili nüfus müdürlüğüne bildirilir. Ardından nüfus kayıtlarında medeni hâl değişikliği yapılır.
Uygulamada nüfusa işlenme süresi mahkemenin iş yoğunluğuna, yazı işleri işlemlerine ve nüfus müdürlüğüne bildirim sürecine göre değişebilir.
Kesinleşme Şerhi Nedir?
Kesinleşme şerhi, mahkeme kararının artık kanun yolu bakımından kesinleştiğini gösteren kayıttır.
Boşanma kararında kesinleşme şerhi, kararın hangi tarihte kesinleştiğini gösterir. Bu tarih, boşanma tarihi bakımından çok önemlidir.
Örneğin taraflar 1 Mart’ta boşanma kararı almış olabilir. Ancak karar 20 Nisan’da kesinleşmişse, hukuken boşanma tarihi 20 Nisan’dır.
Kesinleşme şerhi özellikle nüfus işlemleri, yeniden evlenme, soyadı, iddet müddeti, mal rejimi, bazı icra işlemleri ve resmi kurum başvuruları bakımından önem taşır.
Kesinleşme Şerhi Nasıl Alınır?
Kesinleşme şerhi, kararı veren mahkemeden alınır.
Kararın kesinleşebilmesi için gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmiş, kanun yolu süresi geçmiş veya taraflar kanun yolundan feragat etmiş olmalıdır.
Mahkeme yazı işleri müdürlüğü, dosyadaki tebligatları, istinaf başvurusu olup olmadığını ve feragat beyanlarını kontrol eder. Şartlar oluşmuşsa kararın kesinleştiğine dair şerh düzenlenir.
Avukatla takip edilen dosyalarda bu işlemler vekil tarafından takip edilebilir. Taraflar da dosyanın kesinleşip kesinleşmediğini mahkeme kaleminden veya UYAP üzerinden kontrol edebilir.
Gerekçeli Karar Tebliğ Edilmezse Kesinleşme Olur mu?
Kural olarak gerekçeli karar taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeden istinaf süresi başlamaz ve karar kesinleşmez.
Bu nedenle gerekçeli karar yazıldıktan sonra taraflara tebliğ edilmesi gerekir. Tebliğ yapılmadan dosyanın kendiliğinden kesinleşmesi beklenmemelidir.
Uygulamada bazı dosyalarda tarafların tebliğ talebinde bulunması gerekebilir. Kararın uzun süre kesinleşmemesi çoğu zaman gerekçeli kararın yazılmaması, tebliğe çıkarılmaması veya tebligatın yapılamaması nedeniyle olur.
Bu nedenle boşanma kararı alındıktan sonra dosya takip edilmeli; gerekçeli karar yazılmış mı, tebliğe çıkarılmış mı, tebligatlar tamamlanmış mı kontrol edilmelidir.
Tebligat Yapılamazsa Ne Olur?
Gerekçeli karar taraflardan birine tebliğ edilemezse, o taraf bakımından istinaf süresi başlamaz. Bu da kararın kesinleşmesini geciktirir.
Örneğin davalı adresinde bulunamamış, tebligat iade olmuş veya adres yanlış yazılmış olabilir. Bu durumda mahkemenin yeni adrese tebligat çıkarması gerekebilir.
Eğer tarafın vekili varsa tebligat vekile yapılmalıdır. Vekile usulüne uygun tebliğ yapılması halinde süre işlemeye başlar.
Tebligat sorunları kesinleşmeyi aylarca geciktirebilir. Bu nedenle özellikle anlaşmalı boşanma sonrasında kararın hızlı kesinleşmesi isteniyorsa tebligat işlemleri dikkatle takip edilmelidir.
E-Tebligat Kesinleşme Süresini Etkiler mi?
Evet. Avukatlara ve e-tebligat kullanması zorunlu olan kişilere elektronik tebligat yapılabilir.
Elektronik tebligatta tebliğ tarihi, sürelerin başlangıcı bakımından önemlidir. E-tebligatın ne zaman yapılmış sayılacağı, ilgili mevzuat ve sistem kayıtlarına göre belirlenir.
Bu nedenle vekille takip edilen dosyalarda gerekçeli kararın avukata elektronik tebligatla ne zaman tebliğ edildiği dikkatle kontrol edilmelidir.
İki haftalık istinaf süresi bu tebliğ tarihine göre hesaplanır.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Nafaka Tahsil Edilebilir mi?
Bu konu nafakanın türüne göre değişir.
Tedbir nafakası, dava devam ederken verilen geçici bir nafakadır. Boşanma kararı kesinleşmeden de tahsil edilebilir. Çünkü tedbir nafakasının amacı dava süresince geçimi sağlamaktır.
Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası ise çoğu zaman boşanma hükmünün kesinleşmesiyle birlikte uygulanır. Ancak kararın içeriği ve nafakanın hangi tarihten itibaren hükmedildiği ayrıca incelenmelidir.
Bu nedenle nafaka icrası yapılmadan önce nafakanın tedbir nafakası mı, iştirak nafakası mı, yoksulluk nafakası mı olduğu ve kararın kesinleşip kesinleşmediği değerlendirilmelidir.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Velayet Uygulanır mı?
Boşanma davası devam ederken mahkeme tedbiren velayet düzenlemesi yapabilir. Bu tedbir kararı kesinleşmeyi beklemeden uygulanır.
Nihai boşanma kararındaki velayet hükmünün uygulanması ise kararın kesinleşme süreciyle bağlantılıdır. Ancak çocukla ilgili konularda mahkeme, dava süresince çocuğun üstün yararını korumak için geçici önlemler alabilir.
Bu nedenle boşanma kararı kesinleşmeden çocukların kimde kalacağı, kişisel ilişki, tedbir nafakası ve barınma gibi konular mahkeme ara kararlarıyla düzenlenebilir.
Mal Rejimi Açısından Kesinleşme Neden Önemlidir?
Boşanma kararı kesinleşmeden mal rejiminin tasfiyesi davasında nihai karar verilmesi genellikle beklenmez.
Türk Medeni Kanunu m.225’e göre boşanma halinde mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona ermiş sayılır. Ancak boşanmanın gerçekleşmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir.
Bu nedenle mal rejimi tasfiyesi bakımından boşanma davasının açıldığı tarih ve boşanma kararının kesinleşmesi birlikte önem taşır.
Dava tarihi mal rejiminin sona erme tarihi bakımından önemlidir; kesinleşme ise boşanmanın hukuken gerçekleşmesi bakımından belirleyicidir.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden İstinaftan Vazgeçilebilir mi?
Evet. Taraflar kanun yoluna başvurma haklarından feragat edebilir.
Ancak feragat beyanının hangi aşamada ve nasıl verildiği önemlidir. Genellikle gerekçeli karar yazılıp tebliğ edildikten sonra istinaf hakkından feragat dilekçesi sunulur.
Taraflar istinaf süresi içinde feragat ederse, kararın daha hızlı kesinleşmesi sağlanabilir.
Ancak feragat ciddi bir usuli beyandır. Taraf, istinaf hakkından vazgeçtiğinde artık kararın hatalı olduğunu ileri sürerek istinafa gitme imkânını kaybeder.
Bu nedenle özellikle çekişmeli boşanma kararlarında istinaftan feragat edilmeden önce kararın nafaka, tazminat, velayet, kusur ve mal rejimine etkileri dikkatle değerlendirilmelidir.
Boşanma Kararı Kesinleştikten Sonra Ne Olur?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra şu sonuçlar doğar:
Evlilik hukuken sona erer.
Boşanma tarihi kesinleşme tarihi olur.
Karar nüfus müdürlüğüne bildirilir.
Tarafların medeni hâli nüfus kayıtlarında değişir.
Kadın kural olarak önceki soyadına döner.
Taraflar yeniden evlenebilir hale gelir.
Kadın bakımından iddet müddeti ayrıca gündeme gelebilir.
Kesinleşmiş nafaka, tazminat ve diğer hükümler icra edilebilir.
Mal rejimi tasfiyesi bakımından süreç ilerleyebilir.
Bu nedenle kesinleşme, boşanma kararının en kritik aşamalarından biridir.
Boşanma Kararı Nüfusa Ne Zaman İşlenir?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra mahkeme tarafından nüfus müdürlüğüne bildirilir. Nüfus müdürlüğü bu bildirime göre tarafların medeni hâl kayıtlarını günceller.
Uygulamada bu işlem birkaç gün içinde yapılabileceği gibi mahkeme ve nüfus müdürlüğünün iş yoğunluğuna göre daha uzun sürebilir.
Taraflar kesinleşme şerhli kararla nüfus kayıtlarını kontrol edebilir. E-Devlet üzerinden medeni hâl değişikliği de takip edilebilir.
Ancak nüfusa işlenme, kesinleşmeden sonra yapılan idari bir işlemdir. Hukuken boşanma tarihi, nüfusa işlendiği tarih değil, kararın kesinleştiği tarihtir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de boşanma tarihinin kararın kesinleştiği tarih olduğunu belirtmektedir.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Taraflar Barışırsa Ne Olur?
Boşanma kararı verilmiş ama kesinleşmemişse, taraflar hâlâ hukuken evlidir.
Bu aşamada taraflar barışırsa kanun yoluna başvuru, istinaftan feragat etmeme veya usuli yollarla kararın kesinleşmesini engelleme ihtimalleri değerlendirilebilir.
Ancak mahkeme boşanma kararı verdikten sonra dosyanın hangi aşamada olduğu önemlidir. Gerekçeli karar yazılmış mı? Tebliğ edilmiş mi? Süreler işlemiş mi? İstinaf edilmiş mi?
Bu nedenle karar verildikten sonra barışma olursa hızlı hareket edilmeli ve dosya aşaması kontrol edilmelidir.
Karar kesinleştikten sonra ise taraflar artık boşanmış olur. Yeniden evli olmak isterlerse yeniden evlenmeleri gerekir.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Ölüm Olursa Ne Olur?
Boşanma kararı kesinleşmeden eşlerden biri ölürse, boşanma hükmü kesinleşmediği için evlilik ölümle sona ermiş olur. Ancak bu durumda miras ve kusur bakımından özel hukuki sonuçlar gündeme gelebilir.
Türk Medeni Kanunu m.181 kapsamında, boşanma davası devam ederken eşlerden birinin ölmesi halinde mirasçılardan birinin davaya devam etmesi ve sağ kalan eşin kusurunun ispatlanması durumunda sağ kalan eşin mirasçılığı etkilenebilir.
Bu konu teknik olduğundan ayrı bir makale konusu yapılabilir.
Kesinleşme Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar
Boşanma kararının kesinleşmesi konusunda sık yapılan hatalar şunlardır:
Duruşmada karar verilince hemen boşanıldığını sanmak
Gerekçeli karar yazılmadan kesinleşme beklemek
Tebliğ yapılmadan istinaf süresinin başladığını düşünmek
İki haftalık süreyi duruşma tarihinden hesaplamak
Sadece bir tarafa tebliğ yapılınca karar kesinleşti sanmak
İstinaf dilekçesinin kapsamını incelememek
Sadece nafaka veya tazminat istinaf edildiğinde boşanma hükmünün durumunu değerlendirmemek
Kesinleşme şerhi almadan yeniden evlenmeye çalışmak
Nüfusa işlenme tarihini boşanma tarihi sanmak
İstinaftan feragat beyanını sonuçlarını bilmeden vermek
Tebligat iade olduğunda dosyayı takip etmemek
Bu hatalar ciddi gecikmelere ve hak kayıplarına neden olabilir.
Pratik Kontrol Listesi
Boşanma kararının kesinleşip kesinleşmediğini anlamak için şu sorular cevaplanmalıdır:
Mahkeme kısa karar verdi mi?
Gerekçeli karar yazıldı mı?
Gerekçeli karar taraflara tebliğe çıkarıldı mı?
Tebligatlar usulüne uygun yapıldı mı?
Her iki taraf bakımından iki haftalık istinaf süresi geçti mi?
Taraflardan biri istinafa başvurdu mu?
İstinaf başvurusu yalnızca feri taleplere mi, boşanma hükmüne de mi yönelik?
Taraflar istinaftan feragat etti mi?
Mahkeme kesinleşme şerhi düzenledi mi?
Karar nüfus müdürlüğüne bildirildi mi?
Nüfus kaydı güncellendi mi?
Bu sorular netleşmeden kararın kesinleştiği varsayılmamalıdır.
Sonuç
Boşanma kararı, mahkemenin duruşmada kararı açıklamasıyla değil, kararın kesinleşmesiyle hukuki sonuç doğurur. Taraflar, boşanma kararı kesinleşmeden hukuken evli sayılır.
Kesinleşme için mahkemenin gerekçeli kararı yazması, kararın taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi, iki haftalık istinaf süresinin geçmesi veya tarafların istinaf hakkından feragat etmesi gerekir. HMK m.345’e göre istinaf süresi, ilamın taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır.
Boşanma tarihi, kararın nüfusa işlendiği tarih değil, kesinleştiği tarihtir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de boşanmanın mahkeme kararının kesinleşmesiyle gerçekleştiğini ve boşanma tarihinin kesinleşme tarihi olduğunu belirtmektedir.
Bu nedenle boşanma kararı verildikten sonra dosya mutlaka takip edilmeli; gerekçeli karar, tebligat, istinaf süresi, feragat beyanları, kesinleşme şerhi ve nüfusa bildirim aşamaları kontrol edilmelidir.