Bilirkişi Raporuna İtiraz
Teknik veya özel bilgi gerektiren konularda mahkeme bilirkişiye başvurur. Tazminat hesapları, işçilik alacakları, inşaat ayıpları ve kira bedeli tespiti gibi birçok davada sonucu büyük ölçüde bilirkişi raporu belirler. Bu nedenle rapora süresinde ve gerekçeli şekilde itiraz etmek çok önemlidir.
İtiraz Süresi: 2 Hafta
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilir. Taraflar raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde, rapordaki eksiklikler, belirsizlikler veya bilirkişinin seçimine ilişkin itirazlarını bildirebilir (HMK m.281). Süre içinde itiraz edilmeyen rapor, mahkemece hükme esas alınabilir.
Hangi Gerekçelerle İtiraz Edilir?
- Eksik inceleme: Bilirkişinin dosyadaki bazı belgeleri, tanık beyanlarını veya taraf itirazlarını dikkate almaması
- Hesap hatası: Yanlış ücret, yanlış tarih aralığı, hatalı faiz veya katsayı kullanılması
- Belirsizlik ve çelişki: Raporun kendi içinde çelişkili olması veya sonucu açıklamaması
- Yetki dışına çıkma: Bilirkişinin hukuki değerlendirme yapması; hukuki konular hâkime aittir
- Uzmanlık: Bilirkişinin konusunda yeterli uzmanlığa sahip olmaması
- Yöntem: Emsal seçiminin veya hesaplama yönteminin hatalı olması
Genel ifadelerle yapılan itirazlar (“rapor eksiktir, kabul etmiyoruz”) çoğu zaman sonuç vermez. İtiraz dilekçesinde hatanın raporun hangi sayfasında olduğu ve doğru hesabın ne olması gerektiği somut olarak gösterilmelidir.
İtiraz Üzerine Ne Olur?
Mahkeme itirazları haklı bulursa aynı bilirkişiden ek rapor isteyebilir, bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir veya yeni bir bilirkişi ya da bilirkişi heyeti görevlendirebilir. Yeni bilirkişi incelemesi için ek gider avansı istenebilir. Raporlar arasında çelişki varsa mahkeme bu çelişkiyi gidermek zorundadır.
Uzman Görüşü (HMK m.293)
Taraflar, dava konusunun uzmanı bir kişiden kendi masraflarıyla bilimsel görüş raporu alıp mahkemeye sunabilir. Uzman görüşü, bilirkişi raporuna itirazda güçlü bir destek olur. Mahkeme gerekirse uzmanı duruşmada dinleyebilir. Uzman raporu bilirkişi raporu yerine geçmez; ancak hâkimin bilirkişi raporunu sorgulamasına yardımcı olur.
Bilirkişinin Reddi
Hâkimin reddi sebepleri bilirkişiler için de geçerlidir. Örneğin bilirkişi taraflardan biriyle iş ilişkisi içindeyse veya daha önce aynı konuda taraflardan birine görüş vermişse reddi istenebilir. Ret talebi, bilirkişinin görevlendirildiği ve ret sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren gecikmeden yapılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Bilirkişi raporu mahkemeyi bağlar mı?
Hayır. Hâkim raporu serbestçe değerlendirir ve gerekçesini göstererek rapordan ayrılabilir. Ancak uygulamada teknik konularda raporlar büyük ölçüde esas alınır.
İki hafta geçtikten sonra itiraz edebilir miyim?
Süre geçtikten sonra yapılan itirazı mahkeme dikkate almak zorunda değildir. Ancak raporda açık bir hesap hatası varsa mahkeme bunu kendiliğinden de düzeltebilir.
Bilirkişi ücretini kim öder?
Bilirkişi incelemesini isteyen taraf gider avansı olarak yatırır; dava sonunda yargılama gideri olarak haklı çıkmayan tarafa yükletilir.