Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Kısmi Dava ve Talep Artırımı
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi), Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki belirsiz alacak davası düzenlemesini yürürlükten kaldırdı. Bu tarihten itibaren yeni bir belirsiz alacak davası açmak mümkün değildir. Fazla mesai alacağı veya kaza tazminatı gibi miktarı ancak yargılama sırasında belli olan alacaklar için artık yenilenen kısmi dava sistemi kullanılır.
Ne Değişti?
| Konu | Eski sistem: belirsiz alacak davası | Yeni sistem: kısmi dava |
|---|---|---|
| Dava açılırken | Asgari bir miktar belirtilirdi | Alacağın bir kısmı talep edilir |
| Talebin artırılması | Talep artırım dilekçesiyle | Tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus, ıslaha gerek olmadan |
| Zamanaşımı | Alacağın tamamı için dava tarihinde kesilirdi | Artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır |
| Harç | Asgari miktar üzerinden, artırımda tamamlanırdı | Dava edilen kısım üzerinden, artırımda tamamlanır |
Yeni Kısmi Dava Nasıl İşler?
- Dava açılır: Davacı, alacağının bir kısmını talep eder ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutar.
- Deliller toplanır: Bilirkişi incelemesiyle alacağın gerçek miktarı ortaya çıkar.
- Talep artırılır: Davacı, tahkikat sona ermeden önce talebini bir defaya mahsus artırır ve eksik harcı tamamlar. Bu artırım iddianın genişletilmesi yasağına takılmaz.
- Zamanaşımı korunur: Artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır.
Artırım hakkı, ıslah hakkından ayrıdır; tarafların diğer usul işlemleri için ıslah hakkı saklıdır. İstinaf aşamasında ise talep artırımı kural olarak yapılamaz.
Kısmi Dava Açılamayan Durumlar
Talep konusu bölünebilir olmalıdır. Alacağın miktarı taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirliyse kısmi dava açılamaz. Örneğin miktarı senette yazılı ve çekişmesiz bir alacak için alacağın tamamının dava edilmesi gerekir.
Görülmekte Olan Belirsiz Alacak Davaları
31 Temmuz 2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları, eski hükümlere göre görülmeye devam eder. Kanun değişikliği bu davaların reddine yol açmaz; talep artırımı da eski usule göre yapılır.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
- Artırımın zamanı: Artırım tahkikat sona ermeden yapılmalıdır. Bilirkişi raporu dosyaya geldikten sonra vakit kaybetmeden artırım dilekçesi verilmelidir.
- Tek hak: Artırım bir kez yapılabildiğinden miktar, raporun ve itirazların sonucuna göre dikkatle belirlenmelidir.
- Harcın tamamlanması: Artırılan kısım için harcın süresinde tamamlanmaması artırımın sonuçsuz kalmasına yol açabilir.
- Arabuluculuk: İş, ticaret ve tüketici gibi zorunlu arabuluculuk alanlarında dava açmadan önce arabulucuya başvurma şartı devam etmektedir.
Sık Sorulan Sorular
İşçilik alacaklarım için artık hangi davayı açmalıyım?
Arabuluculuk aşamasından sonra kısmi dava açılır. Fazla mesai, yıllık izin ve tatil ücretleri bilirkişi raporuyla hesaplandıktan sonra talep bir kez artırılır.
Artırımı yapmayı unutursam ne olur?
Mahkeme taleple bağlı olduğundan, artırılmayan kısım için karar verilmez. Kalan kısım ayrı bir ek davayla istenebilir; ancak bu kısım için zamanaşımı süresi dolmuşsa karşı taraf zamanaşımı itirazında bulunabilir.
Eskiden açtığım belirsiz alacak davası ne olacak?
31 Temmuz 2026’dan önce açılmış davalar eski kurallara göre devam eder; davanız bu değişiklik nedeniyle reddedilmez.