Alacak Zamanaşımı Süreleri: 2, 5 ve 10 Yıl
Zamanaşımı, bir alacak için kanunun öngördüğü süre geçtikten sonra borçlunun ödemekten kaçınabilmesini sağlar. Alacak ortadan kalkmaz; ancak borçlu zamanaşımını ileri sürerse alacak dava veya icra yoluyla tahsil edilemez. Bu nedenle hem alacaklının hem de borçlunun süreleri bilmesi önemlidir.
Zamanaşımı Tablosu
| Alacak türü | Zamanaşımı süresi |
|---|---|
| Kanunda ayrıca düzenlenmeyen sözleşme alacakları (ödünç para, satış bedeli vb.) | 10 yıl |
| Kira bedeli, faiz ve dönemsel ödemeler (aidat dahil) | 5 yıl |
| Vekâlet, komisyon ve avukatlık ücreti alacakları | 5 yıl |
| Eser sözleşmesinden doğan alacaklar | 5 yıl |
| İşçi alacakları (ücret, fazla mesai, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı) | 5 yıl |
| Haksız fiilden doğan tazminat | Zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl |
| Sebepsiz zenginleşme | Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl |
| Sigorta sözleşmesinden doğan talepler | 2 yıl |
| Çek (hamilin müracaat hakkı) | İbraz süresinin bitiminden itibaren 6 ay |
| Bono ve poliçe (düzenleyen veya kabul edene karşı) | Vadeden itibaren 3 yıl |
| Tüketicinin ayıplı mal talepleri | Teslimden itibaren 2 yıl (konutta 5 yıl) |
| Mahkeme kararıyla belirlenen alacaklar | 10 yıl |
Haksız fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir dava zamanaşımı öngörülüyorsa, tazminat talebi için de bu uzun süre uygulanır. Trafik kazalarından doğan tazminatlarda bu kural sıklıkla gündeme gelir.
Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?
Kural olarak zamanaşımı alacağın muaccel olduğu, yani istenebilir hâle geldiği tarihte başlar. Vadesi belirli borçlarda vade tarihi, ödünç gibi vadesi belirlenmemiş borçlarda ise sözleşmeye ve kanuna göre borcun istenebilir olduğu tarih esas alınır. Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede kısa süre öğrenme tarihinden işler.
Zamanaşımının Kesilmesi
Aşağıdaki durumlarda işlemiş süre silinir ve zamanaşımı yeniden başlar:
- Borçlunun borcu tanıması: Kısmi ödeme yapması, faiz ödemesi, rehin veya kefil göstermesi ya da borcu yazılı olarak kabul etmesi
- Dava açılması veya icra takibi yapılması
- İflas masasına alacak kaydettirilmesi
Arabulucuya başvurulması ise zamanaşımını keser değil durdurur; arabuluculukta geçen süre zamanaşımı süresine eklenmez.
Zamanaşımının Durması
Bazı ilişkilerde zamanaşımı hiç işlemez veya işlemeye başlamışsa durur. Örneğin eşler arasındaki alacaklarda evlilik süresince, ana-baba ile çocuklar arasındaki alacaklarda velayet süresince zamanaşımı işlemez. Durma sebebi ortadan kalkınca süre kaldığı yerden devam eder.
Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Süre Farkı
| Konu | Zamanaşımı | Hak düşürücü süre |
|---|---|---|
| Sonucu | Alacak dava yoluyla istenemez hâle gelir | Hak tamamen sona erer |
| Mahkeme kendiliğinden dikkate alır mı? | Hayır, borçlunun ileri sürmesi gerekir | Evet |
| Kesilme ve durma | Mümkün | Kural olarak mümkün değil |
| Örnekler | Kira alacağı, ödünç alacağı | İşe iade için arabulucuya başvuru süresi, mirasın reddi, önalım davası |
Sık Sorulan Sorular
Zamanaşımına uğramış bir borç için icra takibi yapılabilir mi?
Yapılabilir; ancak borçlu ödeme emrine itirazda veya sonradan açılan davada zamanaşımı def’ini ileri sürerse takip devam edemez. Borçlu itiraz etmezse takip kesinleşir.
Zamanaşımına uğramış borcu ödersem geri isteyebilir miyim?
Hayır. Zamanaşımına uğramış bir borcun bilerek veya bilmeyerek ödenmesi geçerli bir ödemedir ve geri istenemez.
Borçlu bir kısmını ödedi, süre ne olur?
Kısmi ödeme borcun tanınması anlamına gelir ve zamanaşımını keser; süre ödeme tarihinden itibaren yeniden başlar.
İlgili Yazılar
- Elden Verilen Borç Nasıl Geri Alınır? İspat, Senet ve İcra Yolu
- Karşılıksız Çek: Hamilin Hakları, Banka Sorumluluğu ve Ceza (2026)
- Senede (Bonoya) Dayalı İcra Takibine İtiraz: 5 Gün, İmza ve Borç İtirazı
- Kıdem Tazminatı Şartları ve Hesaplama (2026)
- Yasal ve Ticari Faiz Hesaplama 2026
- Adli Tatil ve Hukuki Süre Hesaplama