WhatsApp Yazışması, Ses Kaydı ve E-posta Delil Olur mu?
Günümüzde anlaşmazlıkların büyük bölümü mesajlaşma uygulamaları, e-posta ve sosyal medya üzerinden yaşanır. Bu nedenle borç ilişkilerinden boşanma davalarına kadar birçok davada en önemli deliller dijital ortamda bulunur. Ancak her dijital kayıt mahkemede aynı değerde değildir; delilin nasıl elde edildiği ve nasıl sunulduğu sonucu doğrudan etkiler.
Dijital Kayıtlar Belge Sayılır
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, elektronik ortamdaki verileri, ses ve görüntü kayıtlarını da belge olarak kabul eder. Mesajlar, e-postalar, sosyal medya paylaşımları ve kamera kayıtları bu nedenle delil olarak sunulabilir. Mahkeme bu delilleri diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.
Hukuka Aykırı Delil Yasağı
Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller mahkemece dikkate alınamaz. Bir delilin hukuka aykırı sayılmasının en sık nedenleri şunlardır:
- Başkasının şifreli telefonuna, hesabına veya bilgisayarına izinsiz girilerek elde edilmesi
- Aleni olmayan konuşmaların katılımcıların rızası olmadan kaydedilmesi
- Kişinin özel hayatının gizlice izlenmesi veya kaydedilmesi
Bu yollarla delil elde etmek ayrıca suç oluşturabilir. Bu nedenle delil toplarken özel hayatın gizliliğine saygı gösterilmesi, davayı kaybetme riskinin yanı sıra cezai sorumluluk riskini de önler.
WhatsApp ve Diğer Yazışmalar
Tarafı olduğunuz yazışmaları delil olarak sunabilirsiniz; çünkü bu mesajlar zaten size gönderilmiştir. Ancak yalnızca ekran görüntüsü sunmak çoğu zaman yeterli olmaz; karşı taraf görüntünün düzenlendiğini ileri sürebilir. Delilin güvenilirliğini artırmak için:
- Yazışmanın tamamını uygulamanın dışa aktarma özelliğiyle alın ve saklayın.
- Mesajların bulunduğu cihazı değiştirmeyin ve sıfırlamayın; gerekirse cihaz bilirkişi incelemesine sunulabilir.
- Önemli yazışmaları noterde elektronik tespit yaptırarak resmî belgeye dönüştürün.
- Dava henüz açılmamışsa ve delilin kaybolma tehlikesi varsa mahkemeden delil tespiti isteyin.
Senetle ispat zorunluluğu bulunan işlemlerde karşı taraftan gelen ve borcu doğrulayan bir mesaj, yazılı delil başlangıcı sayılabilir ve tanıkla ispat imkânı doğurabilir.
Ses Kayıtları
Katıldığınız bir konuşmayı karşı tarafın bilgisi olmadan kaydetmek kural olarak hukuka aykırıdır ve suç oluşturabilir. Yargıtay, ani gelişen bir olayda, örneğin tehdit veya şantaj sırasında, başka türlü delil elde etme imkânı bulunmayan kişinin yaptığı kaydı istisnai olarak hukuka uygun kabul etmektedir. Bu istisna dar yorumlanır; önceden planlanarak yapılan gizli kayıtlar genellikle bu kapsamda değerlendirilmez.
E-posta ve Sosyal Medya
- E-posta: Güvenli elektronik imzayla gönderilen e-postalar senet hükmündedir. Normal e-postalar ise mahkemenin takdirine bırakılan delil veya yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilir.
- Sosyal medya: Herkese açık paylaşımlar delil olarak sunulabilir. Paylaşımın silinme ihtimaline karşı bağlantı adresiyle birlikte kaydedilmesi ve noterde tespit ettirilmesi önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Eşimin telefonundan aldığım mesajlar boşanma davasında delil olur mu?
Eşin şifreli telefonuna izinsiz girilerek elde edilen yazışmaların hukuka aykırı delil sayılma riski yüksektir ve bu davranış ayrıca suç oluşturabilir. Ortak kullanılan bir cihazda kendiliğinden görülen içerik ise somut olaya göre farklı değerlendirilebilir.
Silinen mesajlar kurtarılabilir mi?
Cihazın niteliğine ve silinmenin üzerinden geçen süreye göre adli bilişim incelemesiyle kurtarılması mümkün olabilir. Bu nedenle cihazın kullanımı sınırlandırılmalı ve inceleme gecikmeden istenmelidir.
Ekran görüntüsü tek başına yeterli mi?
Karşı taraf itiraz etmezse yeterli olabilir; itiraz edilirse mahkeme cihaz incelemesi veya bilirkişi raporu isteyebilir. Bu nedenle orijinal kaydı korumak önemlidir.