Temyiz Başvurusu: Süre ve Yargıtay İncelemesi
İstinaf aşamasından sonra bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yolu temyizdir. Temyiz incelemesini Yargıtay yapar. Yargıtay, istinaftan farklı olarak olayları yeniden değerlendirmez; kararın hukuka uygun olup olmadığını denetler. Bu nedenle her karar temyiz edilemez ve temyiz dilekçesinde hukuki hataların somut olarak gösterilmesi gerekir.
Temyiz Hakkında Temel Bilgiler
| Konu | Kural |
|---|---|
| Hangi kararlar? | Bölge adliye mahkemesinin esas hakkında verdiği nihai kararlar ve istinaf incelemesi sonucunda verilen ret kararlarının bir kısmı |
| Süre | Bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta (HMK m.361) |
| Nereye verilir? | Kararı veren bölge adliye mahkemesine veya ilk derece mahkemesine; UYAP üzerinden de verilebilir |
| Temyiz sınırı | Mal varlığı davalarında dava değeri sınırı geçmeyen kararlar kesindir; 2026’da açılan davalar için sınır 682.000 TL |
| Masraf | Temyiz başvurma harcı, temyiz karar harcı ve tebligat giderleri |
Temyiz Edilemeyen Kararlar (HMK m.362)
Değeri temyiz sınırını geçmeyen davalara ilişkin kararların yanı sıra, kanunda sayılan bazı kararlar da temyiz edilemez. Bunlar arasında bölge adliye mahkemesinin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, görev ve yetki uyuşmazlıklarına ilişkin kararları ve bazı çekişmesiz yargı işlerine ilişkin kararları sayılabilir. Bu kararlar bölge adliye mahkemesi kararıyla kesinleşir.
Yargıtay Neyi İnceler?
Yargıtay temyiz incelemesinde şu konulara bakar (HMK m.371):
- Mahkemenin görevli ve yetkili olup olmadığı
- Davaya bakması yasak olan hâkimin karara katılıp katılmadığı
- Usul kurallarına aykırılık bulunup bulunmadığı
- Kanunun yanlış uygulanıp uygulanmadığı veya yorumlanıp yorumlanmadığı
- Tarafların sözleşmesinin yanlış yorumlanıp yorumlanmadığı
Tanık beyanlarının nasıl değerlendirildiği gibi olaylara ilişkin tespitler kural olarak temyiz konusu yapılamaz; ancak delillerin hukuka aykırı değerlendirilmesi temyiz sebebi olabilir.
Yargıtayın Verebileceği Kararlar
| Karar | Sonuç |
|---|---|
| Onama | Karar kesinleşir |
| Bozma | Dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesine veya gerekirse ilk derece mahkemesine gönderilir |
| Düzelterek onama | Küçük hatalar Yargıtay tarafından düzeltilerek karar onanır |
Bozma kararından sonra dosyayı alan mahkeme bozmaya uyabilir veya gerekçesini göstererek önceki kararında direnebilir. Direnme kararı temyiz edilirse uyuşmazlığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu çözer.
Temyiz ve İcra
Temyiz başvurusu, para alacaklarına ilişkin kararların icraya konulmasını kendiliğinden durdurmaz. Teminat gösterilerek icranın geri bırakılması istenebilir. Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmazın mülkiyetine ilişkin kararlar ise kesinleşmeden yerine getirilmez.
Sık Sorulan Sorular
İstinafa başvurmadan doğrudan temyize gidebilir miyim?
Hayır. Hukuk davalarında temyiz, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı başvurulan bir yoldur. İlk derece kararına karşı önce istinaf yoluna gidilir.
Temyiz incelemesi duruşmalı mı yapılır?
Kural olarak dosya üzerinden yapılır. Değeri kanunda belirlenen sınırı aşan davalarda tarafların talebi üzerine duruşma yapılabilir; 2026’da açılan davalar için bu sınır 1.023.000 TL’dir.
Yargıtay bozarsa dava başa mı döner?
Bozma, kararın hangi yönden hatalı olduğunu gösterir. Dosyayı alan mahkeme bozma doğrultusunda eksiklikleri tamamlar ve yeniden karar verir; dava tamamen başa dönmez.