Yasal ve Ticari Faiz Hesaplama 2026
Bir alacak zamanında ödenmediğinde borçlu, temerrüde düştüğü tarihten itibaren faiz ödemekle yükümlü olur. Sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse kanundaki oranlar uygulanır: adi işlerde yasal faiz, ticari işlerde ise TCMB avans faizi. Oranlar zaman içinde değiştiğinden faiz, her dönem için o dönemde geçerli oranla ayrı ayrı hesaplanır. Bu yazıdaki araç bu bölümlemeyi sizin yerinize yapar.
Faiz Hesaplama Aracı
Anapara, başlangıç ve bitiş tarihi ile faiz türünü seçin. Araç faizi oran değişikliği olan tarihlerde dönemlere böler ve her dönemin faizini ayrı ayrı gösterir.
Yasal ve Ticari Faiz Hesaplama Aracı
Anapara ve tarihleri girin; araç faizi oranların değiştiği tarihlerde dönemlere böler ve her dönemi kendi oranıyla hesaplar.
Bu araç genel bilgi amaçlıdır. Faiz basit faiz yöntemiyle, yıl 365 gün kabul edilerek hesaplanır. Yasal faiz 3095 sayılı Kanun m.1’e (7589 sayılı Kanunla değişik), ticari temerrüt faizi m.2’deki yıllık ve altı aylık TCMB avans oranlarına göre uygulanır. Kısmi ödemeler, sözleşmedeki özel hükümler ve en yüksek mevduat faizi araca dahil değildir.
Yasal Faiz Oranları
| Dönem | Yıllık yasal faiz |
|---|---|
| 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 | %9 |
| 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 | %24 |
| 31 Temmuz 2026’dan itibaren | %31 |
7589 Sayılı Kanunla Gelen Yeni Sistem
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, yasal faizin belirlenme yöntemini değiştirdi. Yasal faiz artık sabit bir oran olarak değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenine göre belirleniyor. 31 Aralık 2025’te reeskont oranı %38,75 olduğundan 2026 için yasal faiz %31’dir.
Reeskont oranı 30 Haziran günü yıl başındaki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Bu nedenle yasal faiz bundan sonra her yıl 1 Ocak’ta, gerektiğinde 1 Temmuz’da da değişebilecektir.
Ticari İşlerde Temerrüt Faizi (Avans Faizi)
Ticari işlerde, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranı yasal faizden yüksekse, sözleşme olmasa bile temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Avans faizi de 30 Haziran’da beş puan veya daha fazla değişmişse yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanır.
| Dönem | Avans faizi (3095 sayılı Kanun m.2) |
|---|---|
| 2018 ilk yarı | %9,75 |
| 2018 ikinci yarı ve 2019 | %19,50 |
| 2020 | %13,75 |
| 2021 | %16,75 |
| 2022 | %15,75 |
| 2023 ilk yarı | %10,75 |
| 2023 ikinci yarı | %16,75 |
| 2024 ilk yarı | %44,25 |
| 2024 ikinci yarı | %51,75 |
| 2025 ilk yarı | %49,25 |
| 2025 ikinci yarı | %44,25 |
| 2026 | %39,75 |
Uygulamada bazı hesaplamalarda TCMB’nin her oran değişikliği, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dikkate alınmaktadır. Bu nedenle farklı araçlar farklı sonuç verebilir. Bu araç kanundaki yıllık ve altı aylık yöntemi esas alır.
Hangi Faiz Uygulanır?
- Sözleşmede faiz oranı varsa: Kural olarak sözleşmedeki oran uygulanır.
- Adi işlerde: Kişiler arasındaki borçlarda, haksız fiilden doğan tazminatlarda ve kira alacağı gibi ticari olmayan işlerde yasal faiz uygulanır.
- Ticari işlerde: Avans faizi talep edilebilir.
- Mal ve hizmet tedarikinde: Tacirler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde gecikmede, TCMB’nin her yıl ilan ettiği ayrı bir temerrüt faizi uygulanır; bu oran 2026 için %43’tir.
- İşçi alacaklarında: Ödenmeyen ücretlerde bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır; bu oran araca dahil değildir.
Faiz Nasıl Hesaplanır?
Faiz kural olarak yalnızca anapara üzerinden ve basit faiz yöntemiyle hesaplanır:
Faiz = Anapara × Yıllık oran × Gün sayısı / 365
Örnek: 100.000 TL’lik adi bir alacak için 1 Ocak 2026’dan 30 Eylül 2026’ya kadar yasal faiz hesaplanacaksa dönem ikiye bölünür. 1 Ocak’tan 31 Temmuz’a kadar geçen 211 gün için %24 oranıyla 13.873,97 TL, 31 Temmuz’dan 30 Eylül’e kadar geçen 61 gün için %31 oranıyla 5.180,82 TL faiz çıkar. Toplam faiz 19.054,79 TL’dir.
Sık Sorulan Sorular
Faiz hangi tarihten itibaren işler?
Borçlu temerrüde düştüğü tarihten itibaren. Belirli bir vade varsa vade tarihinde, yoksa borçluya gönderilen ihtarname veya icra takibiyle temerrüt başlar. Haksız fiilden doğan tazminatlarda faiz olay tarihinden itibaren işler.
Oran değişince eski borçlara yeni oran mı uygulanır?
Faiz dönemlere bölünür; her dönem için o dönemde geçerli oran uygulanır. 31 Temmuz 2026’dan önceki günler için eski oranlar, sonraki günler için %31 uygulanır.
İşlemiş faize de faiz işler mi?
Kural olarak hayır. Temerrüt faizine ayrıca faiz yürütülmez; kanunun veya sözleşmenin izin verdiği bileşik faiz hâlleri istisnadır.