Duruşmaya Gelmemek: Dosyanın İşlemden Kaldırılması
Hukuk davalarında tarafların duruşmaya katılmaması davayı kendiliğinden sonuçlandırmaz; ancak dosyanın işlemden kaldırılmasına ve süresinde yenilenmezse davanın açılmamış sayılmasına yol açar. Bu sonuç, uzun süredir devam eden bir davanın boşa gitmesi anlamına gelebilir.
Duruşmaya Gelinmezse Ne Olur? (HMK m.150)
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Usulüne uygun davet edilen iki taraf da gelmezse veya gelip davayı takip etmeyeceklerini bildirirse | Dosya işlemden kaldırılır |
| Taraflardan yalnızca biri gelirse | Gelen tarafın isteğine göre yargılamaya devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır |
| Tarafların duruşma günü alınması için başvurması gereken durumlarda başvuru yapılmazsa | Son işlemden bir ay sonra dosya işlemden kaldırılır |
Duruşmaya geçerli bir mazereti olmadan gelmeyen taraf, kendi yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
Dosya Nasıl Yenilenir?
İşlemden kaldırılan dosya, taraflardan birinin dilekçesiyle üç ay içinde yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma günü ile birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve yargılama kaldığı yerden devam eder.
- İlk bir ay içinde yenileme: Ayrıca harç alınmaz.
- Bir aydan sonra yenileme: Yenileme harcı alınır. Bu harcı yenileyen taraf öder ve karşı tarafa yükletilemez.
Davanın Açılmamış Sayılması
- Üç ay içinde yenilenmeyen dava, bu sürenin sonunda açılmamış sayılır. Mahkeme bu konuda kendiliğinden karar verir.
- Yenilenen dava, ilk yenilemeden sonra bir kezden fazla takipsiz bırakılırsa dava yine açılmamış sayılır.
- Açılmamış sayılan davada ileri sürülen talepler de ileri sürülmemiş sayılır.
Davanın açılmamış sayılması, yeniden dava açmaya engel olmaz. Ancak bu arada zamanaşımı veya hak düşürücü süreler dolmuş olabilir; örneğin işe iade gibi kısa sürelere bağlı davalarda hak tamamen kaybedilebilir. Ayrıca dava açılmamış sayıldığında yargılama giderleri ve karşı tarafın vekâlet ücreti davacıya yükletilebilir.
Duruşmaya Katılamayacaksanız
- Mazeret bildirin: Hastalık gibi geçerli bir mazeret varsa, belgesiyle birlikte duruşmadan önce mahkemeye bildirin.
- Vekil görevlendirin: Avukatınız varsa duruşmaya avukatınızın katılması yeterlidir.
- SEGBİS ve e-duruşma: Mahkemenin izniyle bazı durumlarda duruşmaya ses ve görüntü aktarımı yoluyla katılınabilir.
- Duruşma tarihini takip edin: Duruşma tarihleri UYAP Vatandaş Portalı’ndan görülebilir.
Sık Sorulan Sorular
Davalı duruşmaya gelmezse dava kaybedilir mi?
Hayır. Davalının gelmemesi davacının davayı kazanması anlamına gelmez. Davacı gelmişse yargılamaya devam edilmesini isteyebilir; iddiasını yine delillerle ispatlaması gerekir.
Dosyam işlemden kaldırıldı, ne yapmalıyım?
Üç ay içinde, tercihen ilk bir ay içinde, davayı gören mahkemeye yenileme dilekçesi verin. Dilekçe UYAP üzerinden de verilebilir.
Boşanma davasında taraflar gelmezse ne olur?
Aynı kural uygulanır; dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Anlaşmalı boşanmada ise eşlerin bizzat dinlenmesi gerektiğinden duruşmaya katılım zorunludur.