Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti
Bir davayı kaybetmenin maliyeti yalnızca talep edilen tutardan ibaret değildir. Mahkeme, davayı kaybeden tarafa karşı tarafın yaptığı harç ve masrafları ve karşı tarafın avukatı varsa vekâlet ücretini de yükler. Bu nedenle dava açmadan veya bir davaya devam etmeden önce yargılama giderlerinin nasıl paylaştırıldığını bilmek önemlidir.
Yargılama Giderleri Neleri Kapsar? (HMK m.323)
- Başvurma harcı, peşin harç ve karar ve ilam harcı
- Tebligat ve dosya giderleri
- Tanık ve bilirkişi ücretleri, keşif giderleri
- Arabuluculuk sürecinde devletçe ödenen arabulucu ücreti
- Avukatla takip edilen davalarda karşı taraf lehine hükmedilen vekâlet ücreti
Giderler Kime Yükletilir?
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Dava tamamen kabul edilirse | Giderler davalıya yükletilir |
| Dava tamamen reddedilirse | Giderler davacıya yükletilir |
| Dava kısmen kabul edilirse | Giderler tarafların haklılık oranına göre paylaştırılır |
| Davalı davaya sebebiyet vermemiş ve davayı ilk duruşmada kabul etmişse | Giderler davacıya yükletilebilir |
| Feragat veya kabul | Kural olarak feragat eden veya kabul eden taraf öder |
Aleyhine hüküm verilen taraf birden fazlaysa mahkeme giderleri bunlar arasında paylaştırabilir veya müteselsil sorumluluk kurabilir.
Karşı Taraf Vekâlet Ücreti
Davayı avukatla takip eden taraf davayı kazanırsa, mahkeme karşı tarafı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretini ödemeye mahkûm eder. Tarife Türkiye Barolar Birliğince her yıl yeniden belirlenir.
- Nispi ücret: Para ile ölçülebilen davalarda ücret, kabul veya reddedilen tutar üzerinden kademeli oranlarla hesaplanır; ancak tarifedeki maktu tutarın altında kalamaz.
- Maktu ücret: Boşanma ve tespit davaları gibi para ile ölçülemeyen davalarda tarifede mahkeme türüne göre belirlenen sabit ücret uygulanır.
- Kısmen kabul: Kabul edilen kısım için davacı lehine, reddedilen kısım için davalı lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilir. Tarife, reddedilen kısım için hükmedilecek ücrete sınır getirebilir.
- Erken sona erme: Feragat veya kabul ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce olursa tarifedeki ücretin yarısına hükmedilir.
Mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti avukata aittir (Avukatlık Kanunu m.164). Bu ücret, müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmeyle kararlaştırılan ücretten ayrıdır.
Giderler Nasıl Tahsil Edilir?
Kararda hükmedilen yargılama giderleri ve vekâlet ücreti, ilamın icraya konulmasıyla tahsil edilir. Bu kalemler için de ilamlı icra takibi yapılabilir. Mahkeme, davanın sonunda kullanılmayan gider avansını yatıran tarafa iade eder.
Sık Sorulan Sorular
Avukat tutmadım, davayı kazandım. Vekâlet ücreti alır mıyım?
Hayır. Vekâlet ücreti yalnızca davayı avukatla takip eden taraf lehine hükmedilir. Ancak yaptığınız harç ve masraflar karşı tarafa yükletilir.
Davayı kaybedersem karşı tarafın avukatına ne kadar öderim?
Tutar, dava türüne, dava değerine ve karar tarihindeki tarifeye göre belirlenir. Para ile ölçülebilen davalarda dava değeri yükseldikçe ücret de artar.
Arabuluculukta anlaşamadık, arabulucu ücreti kime kalır?
Devletçe ödenen ilk iki saatlik ücret yargılama giderlerine eklenir ve davanın sonunda haklı çıkmayan tarafa yükletilir.