10 Yıllık Uzama Süresi: Ev Sahibi Kiracıyı Sebepsiz Çıkarabilir mi?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı güçlü bir koruma altındadır: Belirli süreli sözleşmenin süresi dolsa bile kiracı taşınmazı boşaltmak zorunda değildir ve sözleşme her yıl kendiliğinden uzar. Kanun bu korumayı sınırsız tutmamıştır. On yıllık uzama süresi dolduktan sonra ev sahibi, herhangi bir sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir.
On Yıl Nasıl Hesaplanır?
- Belirli süreli sözleşmelerde: On yıl, sözleşmenin ilk süresinin bitiminden sonra başlar. Örneğin bir yıllık bir sözleşmede uzama süresi sözleşmenin başlangıcından itibaren 11. yılın sonunda dolar.
- Belirsiz süreli sözleşmelerde: Kiralananın teslim edilmesinden itibaren on yıl geçtikten sonra kiraya veren genel hükümlere göre fesih bildiriminde bulunabilir.
Taşınmaz bu süre içinde satılmışsa, yeni malik de eski sözleşmenin başlangıcına göre hesaplanan on yıllık süreden yararlanır; süre yeniden başlamaz.
Bildirim Süresi
On yıllık uzama süresi dolduktan sonra ev sahibi, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce kiracıya yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir. Bildirimin noter aracılığıyla yapılması, tebliğ tarihinin ispatı bakımından önerilir. Üç aylık süreye uyulmazsa bildirim ancak bir sonraki uzama yılının sonu için sonuç doğurur.
Örnek
1 Eylül 2014’te başlayan bir yıllık bir konut kira sözleşmesinde ilk süre 1 Eylül 2015’te biter. On yıllık uzama süresi 1 Eylül 2025’te dolar. Ev sahibi, 1 Eylül 2026’da bitecek uzama yılı için en geç 1 Haziran 2026’ya kadar yazılı bildirim yapmışsa, sözleşme 1 Eylül 2026’da sona erer.
Kiracı Çıkmazsa
Sözleşme sona erdiği hâlde kiracı taşınmazı boşaltmazsa ev sahibi, önce arabulucuya başvurmalı ve anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açmalıdır. Dava gecikmeden açılmalıdır; uzun süre beklenmesi ve kira almaya devam edilmesi, sözleşmenin devam ettiği yönünde değerlendirilebilir.
Sık Sorulan Sorular
15 yıldır aynı evde oturuyorum, ev sahibi beni çıkarabilir mi?
On yıllık uzama süresi dolmuşsa ev sahibi, uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir. Bunun için ayrıca bir sebep göstermesi gerekmez.
Bu kural işyeri kiralarında da geçerli mi?
Evet. Konut ve çatılı işyeri kiraları için aynı kural uygulanır.
On yıl dolmadan ev sahibi kira artışı için ne yapabilir?
Beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde kira bedeli emsallere göre kira tespit davasıyla yeniden belirlenebilir.